TribunaVolver a TitularesVolver a Tribuna
Feliz Aninovo
Moncho Iglesias Míguez, igadi.org, 12/10/2005
 
 

  Pingüinos emperador, Clic para aumentar
A festividade, Rosh ha-shaná (a cabeza do ano), tal e como se emprega na Biblia, representa o comezo do ano económico, cando se fai a colleita. A celebración, co sentido de ano novo, só aparece en fontes talmúdicas, mentres no Pentateuco preséntase baixo o nome de: “Día do xuízo”, “Día da lembranza” ou “Día do tanguido do shofar”. (Foto: ©Moncho Iglesias Míguez/Igadi).
 
Non hai champaña nin se lanzan petardos facendo competicións entre fiestras veciñas a ver quen vota máis. Non hai badaladas nin aglomeracións nas prazas antes das doce da noite. Non hai chamadas de felicitación nin se locen vestidos longos ou traxes de pingüín. Con todo, é Ano Novo.

As chamadas de felicitación chegan durante o día, desexando “shaná tová” (bo ano, literalmente), e que Deus inscriba a un no libro da vida para que teña un próspero ano (leshaná tová tikatevu). A fórmula, repetida dende hai máis de cinco mil anos, escoitouse entre xudeus esta semana, desexándose uns a outros un bo ano 5766. A festividade, Rosh ha-shaná (a cabeza do ano), tal e como se emprega na Biblia, representa o comezo do ano económico, cando se fai a colleita. A celebración, co sentido de ano novo, só aparece en fontes talmúdicas, mentres no Pentateuco preséntase baixo o nome de: “Día do xuízo”, “Día da lembranza” ou “Día do tanguido do shofar”.

Rosh ha-shaná, como o resto de festas xudías, comeza na véspera co prendido das candeas. Nesa noite anterior, percórrense diversas sinagogas, ata que sae o día, lendo as Sagradas Escrituras e compartindo té, para non durmirse, amais dalgún doce que soen agasallar nas entradas dalgúns templos.

Debido ao uso dun calendario lunar, o Ano Novo xudeu nunca coincide nun mesmo día, aínda que debido a certas leis relixiosas, aparte das puramente lunares, nunca pode coincidir en domingo, mércores ou venres. Xunto a estas regras está a tradición de facer certas lecturas, o uso dalgunhas vestimentas ou incluso a comida. Pero, sen dúbida, un dos elementos máis importantes e máis representativos desta data é o soprido do shofar: “Tocade a trompeta na nova lúa. No día sinalado, no día da nosa festa solemne” (Salmos 81: 3). O shofar é un corno de carneiro, un corno curvo que representa ao home agochándose ante Deus. Maimónides argumentou que o son do shofar fai lembrar ao Creador e espértanos para que non perdamos o tempo en vaidades que non nos salvarán. Amais, este son anuncia o comezo dun período de penitencia (ata Yom Kippur, ou día da expiación).

A comida é variada, dependendo da orixe dos celebrantes, aínda que hai certas costumes que se manteñen. Deste xeito, é doado pasearse polas rúas de Xerusalén e atoparse mesas nas que se ofrecen mazás bañadas en mel. Isto simboliza o desexo dun ano doce que se completa con outras tradicións. Non é necesario comelo, pero é difícil non atopar unha mesa preparada para a cea de Rosh ha-shaná con estes alimentos: dátiles, que representan un bo augurio e reflicten o desexo de que os nosos inimigos sexan exterminados, xa que os dátiles son doces e unha das sete especies coas que Israel foi bendicida ou algunha legume, pois simboliza a esperanza de que crezan os nosos méritos. Tamén símbolo de Israel, obxecto decorativo e icona destas datas: a granada. Esta froita, segundo se di, ten 613 grans, o mesmo número que os dos mandamentos que debe cumprir un xudeu. É habitual comer un peixe ao que se lle poda comer a cabeza, representando a idea de comezar o ano ben e de ir sempre á cabeza en todo, e non á cola. Por último, non se deben comer noces ou froitos secos xa que o valor numérico da palabra, en hebreo, é o mesmo que o de pecado.

Outras regras non convencionais son as das vestimentas. Mentres os ortodoxos visten de negro durante todo o ano –chamados por iso “corvos”, dentro da comunidade latina, ou “pingüíns”-, na semana de festividades que empeza co Ano Novo, moitos deles mudan a cor e se engalanan con roupas brancas, indicando arrepentimento e a intención de quedar brancos e puros, libres de todo pecado.


Moncho Iglesias Míguez é profesor Visitante na Bethlehem University.

 
Volver a TitularesVolver a Tribuna



Ir á páxina de inicio
Instituto Galego de Análise e
Documentación Internacional
www.igadi.org

ÚLTIMA REVISIÓN: 12/10/2005
Fernando Pol


Subir