Logotipo, obra de Pepe Carreiro
-Fundación Plácido Castro
VolverVolver a Titulares
 
   
Guía biográfica Rápida
Plácido Castro en 10 preguntas

 

Plácido Castro (1902-1967) é unha figura orixinal e singular no panorama galeguista de comezos do século XX. 

1. ¿Onde radica a singularidade de Plácido Castro?

Primeiro, non era habitual no galeguismo a presenza de persoas procedentes dunha clase social moi acomodada. Segundo, no seu compromiso galeguista influíu sobranceiramente a observación e o coñecemento profundo da vida política británica, sen que iso o levara a ignorar ou desprezar o propio. Terceiro, desenvolveu, na teoría e na práctica e máis ca ninguén no seu tempo, a idea da inserción internacional de Galicia, definindo os eixes básicos dunha política exterior de vocación universalista.

2. ¿Que formación recibiu Plácido Castro?

Sendo moi cativo, foi enviado pola familia a estudar no Reino Unido. Na Universidade de Glasgow licenciouse en Filoloxía Inglesa. Alí recibiu unha formación moi exquisita para a época, que puido complementar coas súas viaxes polas Illas e, sobre todo, Irlanda, naquel tempo unha referencia para o movemento galeguista, onde atoparía un valioso conxunto de experiencias útiles. O contacto coa sociedade británica da época, a educación recibida e unha curiosidade innata fixeron agromar nel un amplo saber e un profundo sentimento humanista que despregou con humildade tanto en mil citas e erudicións como no seu compromiso cotián.

3. ¿Como se fixo galeguista?

Dúas circunstancias influíron. En primeiro lugar, a convicción de que o progreso real dos pobos pasa pola conservación e defensa da súa identidade. En segundo lugar, o contraste desas ideas con aqueles galeguistas cos que conversaba durante as súas estadías de verán en Galicia, en especial, cos irmáns Vilar Ponte, na cidade da Coruña. O convencemento de que eran os galeguistas os que mellor defendían a identidade de Galicia levouno a militar nas súas filas. Plácido prestou atención ao estudo da saudade (instinto da vida, dicía) e á defensa das raíces célticas de Galicia por considerar que eses elementos diferenciadores deberían contar na concepción identitaria da nosa Terra.

4. ¿Que ideas principais poden resumir o pensamento de Plácido Castro?

Na formulación dun progreso con identidade pode estar a clave. A defensa da identidade en Plácido non o levaba a ser conservador (todo o contrario), senón a promover unha idea do progreso que non destruíse aquelo que fai a Galicia e os galegos diferentes dos demáis, concibindo esa preservación, non como unha defensa numantina fronte a hipotéticos invasores externos, senón como unha obriga cívica para con toda a humanidade. A aceptación e defensa da diversidade (dende a lingua ao patrimonio natural), non como un problema, senón como un valor que a humanidade debe preservar, forma parte desa concepción progresista de Plácido Castro.

5. ¿Cales son as súas principais facetas?

Cómpre destacar tres. Primeiro, a de xornalista. Segundo, a de militante político. Terceiro, a de tradutor.

6. ¿Que dicir do Plácido xornalista?

Excelente articulista, pouco despois de cumprir 25 anos comezou a enviar as súas “Crónicas desde Londres” ao diario El Pueblo Gallego, editado en Vigo. Ese foi o comezo dunha actividade que estaría presente ao longo de toda a súa vida, tanto antes como despois da Guerra Civil. Esas dúas etapas marcarían compromisos e temáticas diferentes. Se, na primeira, a análise política ou social era a clave predominante; na segunda, o costumismo e os temas literarios e culturais predominaron sobre calquera outro. A súa colaboración co Jornal de Noticias de Portugal, con prensa arxentina ou coa BBC –nos programas en galego, español e en inglés- ilustran unha densa e rica traxectoria.

7. ¿E do militante político?

Foi membro da dirección do Partido Galeguista dende a súa fundación, formando parte do seu núcleo principal, a Comisión Executiva. Participou en todas as súas campañas políticas. E, sobre todo, levou a voz galega ao IX Congreso de Nacionalidades Europeas (organismo adscrito á Sociedade de Nacións), celebrado en Berna en 1933, onde Galicia foi recoñecida como unha nacionalidade.

8. ¿E do tradutor?

Amante do teatro e da poesía, traduciu a W. B. Yeats, Rossetti, Blake, etc. As súas traducións de escritores británicos e irlandeses gozan dun recoñecemento xeral. A versión galega de “As Rubáiyát” do poeta persa Omar Khayyám, constitúe un revelador exemplo do seu bo facer. En 1946, xunto a Tobío e Gurriarán recibiu o recoñecemento da Federación de Sociedades Galegas de Arxentina. 

9. ¿Como encadralo en termos de ideoloxía política?

Galeguista e universalista, Plácido era un liberal demócrata, pacifista e progresista, admirador do parlamentarismo, e cunha considerable sensibilidade social que progresivamente o levou a reivindicar  posicións de esquerda no seo do Partido Galeguista.

10. ¿Como concibía o nacionalismo?

Primeiro, como un movemento político moderno e que aporta modernidade. En segundo lugar, como a doutrina que mellor pode liberar a creatividade dos galegos. Terceiro, como un novo estilo de política, facendo da honestidade o principal valor cívico. Cuarto, como unha nova forma de unión e non de separación, base esencial dun futuro estable, apostando polas nacións pequenas porque nelas pódense fortalecer mellor os ideais de democracia e de paz, sen ceder a tentacións militaristas nin imperialistas. Quinto, as relacións entre diferentes comunidades nun estado plurinacional deben asentar no recoñecemento do autogoberno, e os poderes centrais deben promover a lealdade, exaltando –e non negando e reprimindo- as identidades nacionais dos pobos que conforman unha determinada realidade estatal.

 

Unha vida en datas

1902

 Nace en Corcubión o 25 de xaneiro.

1908

 Inicia en Glasgow os seus estudos.

1919

 Matricúlase na Universidade de Glasgow para cursar estudos de Filoloxía Inglesa.

1923

 Solicita a validación dos seus estudos en España, adquirindo o título de profesor de idiomas.

1927

 Comeza a colaborar cos diarios  "El Pueblo Gallego", de Vigo, e "Informaciones", de Madrid.

1928

 Publica "La saudade y el arte en los pueblos célticos".

 

 Traduce ao inglés "Almas Brujas" de Manuel Linares Rivas.

1931

 Pronuncia a conferencia "O nacionalismo, un credo moderno".

 

 Participa na Asemblea de constitución do Partido Galeguista. É elixido membro do Consello Permanente e Directivo provisional.

1932

 Na II Asemblea do Partido Galeguista é reelixido membro do seu Consello directivo.

 

 Forma parte da comitiva que participa no mitin de Carral.

1933

 Representa o Partido Galeguista no IX Congreso de Nacionalidades Europeas celebrado en Berna os días 16, 17 e 18 de setembro.

1934

 Na III Asemblea do Partido Galeguista obtén, en votación secreta, 1.654 votos. É o máis votado para a Secretaría Executiva asumindo a responsabilidade de relacións internacionais.

 

 É elixido Conselleiro primeiro do grupo do Partido Galeguista da Coruña.

 

 Participa na reunión de Galeuzca celebrada en Compostela.

1935

 Publica na Editorial NÓS: "Teatro irlandés. Dous folk-dramas de W.B. Yeats", traducidos diretamente do inglés, en colaboración cos irmáns Vilar Ponte.

 

 Na IV Asemblea do Partido Galeguista é reelixido secretario de relacións internacionais e membro do Comité Executivo.

 

 É elixido presidente da nova directiva da Irmandade da Fala da Coruña.

 

 Preside a tribuna da homenaxe rendida a Curros Enríquez na Coruña.

 

 Representa o Partido Galeguista no Consello Galego de GALEUZCA.

1936

 É designado representante da Asociación de Escritores de Galicia na Coruña.

 

 Participa activamente na campaña a prol do Estatuto.

 

 Consumada a rebelión fascista, é acollido en Muxía na casa duns familiares.

1940

 Condenado a quince anos de inhabilitación absoluta, oito anos e un día de desterro a máis de cen km. de Muxía e ao abono dunha multa de 25.000 pts.

 

 Traslada a súa residencia a Vigo.

1944

 Casa en Cambados con Jesusa Sineiro Vidal.

1945

 Trasládase a Vigo.

1946

 A Federación de Sociedades Galegas da Arxentina premia as súas traducións de poesía inglesa ao galego.

1948

 Recibe en Galicia a Mr. George Hills, da emisora BBC.

 

 Exíliase en Portugal.

1949

 Publícase "Poesía inglesa y francesa vertida al gallego" (Buenos Aires, en colaboración con Lois Tobío e F.M. Delgado Gurriarán).

 

 Novamente en Londres, comeza as súas colaboracións na BBC.

 

 Colabora co Jornal de Noticias de Porto.

1950

 Publica "Un tema de Galicia: la saudade y la poesía" (Boletín do Instituto Español de Londres).

 

 Colabora co diario "La Nación" de Buenos Aires.

1955

 Anima a celebración da I Festa do Viño Albariño, en Cambados.

1956

 Regresa a Galicia definitivamente.

 

 Incorpórase como profesor de inglés ao Instituto Laboral de Vilagarcía.

1957

 Colabora ocasionalmente co Diario de Pontevedra e El Pueblo Gallego.

1960

 Principia as súas colaboracións con Faro de Vigo.

1961

 É un dos principais impulsores da Romaría Viquinga de Catoira.

1964

 Participa en Baden (Viena) na V Conferencia de Ministros Europeos de Educación dedicada ao estudo "Da civilización do país da lingua que se ensina". 

1965

 Publica na revista Grial (núm. 8) a tradución de "Os Rubáiyát" de Omar Khayyám, poeta persa do século XI, a partir da versión inglesa de Edward Fitzgerald.

1967

 Falece en Cambados o 17 de xullo.

 

 Publícase en Grial, a título póstumo, un traballo seu dedicado á figura do poeta e nobel irlandés, W. B. Yeats

1974

 Publícase en Grial, "Laios gaélicos", obra inédita de Plácido Castro.

 

VolverVolver a Titulares


Volver ao principio


Ir á páxina de inicio
Instituto Galego de Análise e
Documentación Internacional
www.igadi.org

ÚLTIMA REVISIÓN: 09/02/2010