Presenza-Opinión / Latinoamérica

A chave de Chávez Por Xulio Ríos (Vieiros, 28/05/2007)

Calquera que teña visitado Venezuela nos últimos tempos coincidirá en que os excesos deste (RCTV) e doutros medios de información rebasaron con folgura os límites de calquera procedemento informativo normal. En calquera país hai tempo que se adoptarían sancións para penalizar o maniqueísmo escandaloso de que fixo gala sen necesidade de agardar á fin da concesión. (Foto: Caravana “RCTVas” a favor da non renovación da concesión a Radio Caracas Televisón).   O cese das emisións do canal privado RCTV a partir da media noite do domingo 27 de maio non presenta dúbidas do punto de vista legal. O goberno está no seu dereito e pode exercelo nun sentido ou noutro: renovar ou non renovar. Ata é comprensible que Chávez adopte por botar o candado a este canal. Calquera que teña visitado Venezuela nos últimos tempos coincidirá en que os excesos deste e doutros medios de información rebasaron con folgura os límites de calquera procedemento informativo normal. En calquera país hai tempo que se adoptarían sancións para penalizar o maniqueísmo escandaloso de que fixo gala sen necesidade de agardar á fin da concesión. A reacción dos propietarios da cadea mesmo podería cualificarse de autentica chantaxe ao Estado e de ruptura das regras de xogo, conduta que moitos aceptan por vir embalada con esa defensa da liberdade de expresión que a reviste dun áurea democrática ben afastada do seu proceder. Pero está claro que o realmente inaudito é que este medio seguira emitindo despois de apoiar a intentona golpista. Cantas críticas espertou no mundo democrático a ilegalización fulminante do PCUS a raíz da súa implicación no golpe de agosto de 1991 na URSS? E iso que a principal vítima, Gorbachov, seguía militando nel. Pero ese non é o tema. A cuestión é se a decisión de Chávez é a máis intelixente e adecuada. É sabido que internacionalmente brinda un argumento máis para presentalo como un líder tendencialmente autocrático e autoritario. Planas e planas se dedican a este tema nas últimas semanas, e que contrastan, por exemplo, coa escasa atención prestada ao caso Posada Carriles e tantos outros (a crise da Ucraína, por exemplo) que o merecerían tanto ou máis. A liberdade de expresión en ningún caso é neutra e exércese polas empresas mediáticas en función dos seus respectivos intereses e adscrición ideolóxica e política que, obviamente, teñen. Pero ese non é o tema, insisto. O que non se pode perder de vista neste e noutros casos é que o socialismo do século XXI que proclama Chávez ten que ampliar as marxes de liberdade e de pluralismo, fuxindo de calquera tentativa de ofrecer outra visión do pensamento único. Esa salvagarda, aínda que conflitiva, é importantísima, tanto para garantir a estabilidade e éxito do seu proxecto como para manter as simpatías internacionais pola súa franqueza e ambición. As versións pasadas dos intentos de construír unha sociedade alternativa desprezando a importancia deses factores acabou en desastre. Nin as presas nin os intentos de homologación con modelos próximos son condutas admisibles. Caracas debe fuxir de modelos, do pasado ou do presente, e crear un sistema innovador que asente nas propias raíces e que fortaleza a democracia a todos os niveis (política, económica, social, cultural). Fuxamos dos mimetismos. A crítica, dos amigos e aliados pero tamén dos rivais, pode axudar, mesmo cando é tan absurda como a servida pola RCTV. O desexable sería que pechara como resultado da simple aplicación de criterios de mercado, é dicir, como consecuencia das perdas ocasionadas pola falta de audiencia. Ese factor de competencia podería ser moi estimulante para outros medios alternativos. O mesmo criterio cabe aplicar ás presas en asentar o PSUV. Indubidablemente, o chavismo precisa dun movemento socio-político sólido que respalde o seu programa, pero debe fuxir dos intentos de forzar procesos que tenden a traducirse en culto á personalidade e en rebaixa dos imperativos críticos que son substituídos polas esixencias e conveniencias do proceso. O pluralismo non é un mal menor, é unha necesidade imperiosa, como a liberdade de expresión, para que se poida establecer esa nova síntese de xustiza e liberdade que debe xurdir das cinzas do neoliberalismo e do socialismo burocrático. Chámenlle socialismo ou non, en condicións nada fáciles, Chávez está realizando un esforzo inxente de modernización do Estado venezolano, construíndo redes políticas e de servizos sociais, procesos que levan tempo, un tempo que non debe volverse en contra por cuestións de ritmo ou de desapego ás propias circunstancias nacionais.

Xulio Ríos, director do Igadi.

Instituto Galego de Análise e Documentación Internacional www.igadi.org ÚLTIMA REVISIÓN: 28/05/2007 Fernando Pol

Subscríbete á lista de correo do Igadi e recibe notificación das novas informacións, artigos, documentos, convenios, publicacións, etc, que ofrece o Igadi na súa páxina web Igadi na Rede. Para comprender o Mundo desde aquí ... ... para proxectar a Galicia no contexto internacional.     Apúntate en: http://www.elistas.net/lista/igadi/alta