Presenza-Opinión  / Latinoamérica
|
||||
| Chávez, EEUU e a DEA Por Roberto Mansilla (Xornal, 26/08/2005) |
||||
|
Este nivel de conflitividade elevouse a un ton tan perigoso e incluso ridículo, que o influínte pastor evanxélico estadounidense, Pat Robertson, pediu ao seu goberno que “asasinase” ao presidente venezolano, catalogando o asunto como unha “necesidade de Estado”, ante a presunta ameaza que constitúe Chávez para os intereses estadounidenses. Robertson considera que Chávez alíñase co “castro-comunismo e o terrorismo islámico”. Restando importancia a estas declaracións, Chávez anunciou a súa oferta de petróleo barato a EEUU e a implantación da “Misión Milagre” de recuperación da vista, ampliada a nivel hemisférico cara as comunidades máis necesitadas. Venezuela ven de reforzar a súa alianza con Cuba, trala aprobación da promoción “Fidel Castro” de militares venezolanos na Habana e a graduación de 1.610 mozos da Escola de Medicina das Américas. Sen embargo, o cruce de declaracións provoca un pernicioso efecto acción-reacción. En Washington, a “liña dura” do goberno Bush comeza a seguir con maior atención a evolución internacional de Chávez. Acusan ao presidente venezolano de ser un “factor de inestabilidade” na rexión. Aducen que é parte da alianza estratéxica entre Venezuela e Cuba en contra dos intereses estadounidenses. Pola súa banda, en Caracas, a recente decisión do goberno de Chávez de suspender as operacións antidrogas da DEA, acusándoa de ter probas de conspiración interna contra o seu goberno, foi completada cunha nova ameaza de rematar co abastecemento de petróleo venezolano ao mercado estadounidense, o seu tradicional socio. O goberno estadounidense respondeu suspendendo os visados de entrada a tres altos oficiais venezolanos. Tamén concibe a posibilidade de desautorizar a Venezuela na loita antidrogas, no próximo informe que a DEA presentará ante o Congreso estadounidense, previsto para o 15 de setembro. En Washington consideran que altos oficiais do goberno de Chávez están implicados no tráfico de estupefacientes. Ao mesmo tempo, Chávez acelera a formación de unidades de milicianos populares, imbricados coas Forzas Armadas, para a “defensa da revolución ante o ataque imperialista estadounidense”. Neste sentido, o goberno bolivariano ven de celebrar un Congreso Mundial da Mocidade e un Tribunal Antiimperialista, dúas plataformas mediáticas concibidas para a internacionalización da revolución bolivariana. Nestes actos, Chávez cualificou ao presidente Bush de “asasino imperialista”. O paso dado por Chávez foi completado polo seu vicepresidente, José Vicente Rangel, quen declarou que, de seguir o nivel de inxerencia e ataques verbais de Washington contra o goberno bolivariano, Venezuela estuda suspender os visados de residencia dos cidadáns estadounidenses. Desautorizar a Venezuela pode representar un dilema e un risco político para Washington. Segundo fontes estadounidenses, a cooperación antidrogas de Venezuela foi das máis importantes e efectivas no período 2002-2004. Do mesmo xeito, aínda está por verse a veracidade das acusacións de contactos co narcotráfico de altos oficiais venezolanos. Pero a negativa de Chávez de cooperar coa DEA tamén revela os seus riscos. Neste sentido, os exemplos do xeneral panameño Manuel Antonio Noriega e do ex presidente colombiano Ernesto Samper son moi próximos e reveladores. A curto prazo, Bolivia e Ecuador poden ser o epicentro que afonde este enfrontamento. A razón débese ás acusacións feitas dende Washington contra Chávez sobre presunta inxerencia nos asuntos bolivianos, a través do apoio ao líder indixenista Evo Morales, e ecuatorianos, tamén con movementos indixenistas, bolivarianos e con ofertas financeiras e petroleiras. A perigosa mestura da problemática antidrogas e petroleira ven influenciada por dúas estratexias enfrontadas. A perspectiva estadounidense cara Venezuela está mudando dun xeito acelerado e xa non transcorre polos canais diplomáticos senón que se integra nunha visión político-militar do problema venezolano. Soamente así pódese entender a visita do secretario de Estado, Donald Rumsfeld, a Paraguai. Rumsfeld persuadiu ao presidente Nicanor Duarte da necesidade de “conter a ameaza chavista e fidelista en Bolivia”. En Washington alegan, aínda que sen probas, que existe unha conexión entre o líder indixenista Evo Morales e o eixe Chávez-Fidel Castro. Neste sentido, só existen probas simbólicas, aínda que non menos importantes: declaracións de apoio de Chávez a Evo e ataques directos do presidente venezolano á oligarquía boliviana e as multinacionais estadounidenses. Resulta obvio que Bolivia entra nas estratexias xeopolíticas de Washington e Caracas. O país constitúe un vértice enerxético importante e un activo productor de heroína. Alí chocan os intereses políticos de Chávez e da DEA e as multinacionais petroleiras estadounidenses. Tamén está o convulsionado Ecuador, onde nove movementos sociais bolivarianos acaban de anunciar a súa participación nas próximas eleccións presidenciais. Chávez ven ofrecendo apoio financeiro e petroleiro ao goberno transitorio ecuatoriano nun momento en que Quito negocia bilateralmente con Washington a implantación do ALCA e un plan antidrogas, extensivo do Plan Colombia. Sen embargo, a estratexia de Rumsfeld de illar e conter a Chávez pode virse abaixo ante a particular situación dos gobernos paraguaio, peruano e ecuatoriano. Paraguai non actuaría dun xeito unilateral a favor de Washington porque depende tamén das decisións dos seus socios en MERCOSUR. Os gobernos brasileiro, arxentino e uruguaio posúen maiores canais de entendemento co goberno de Chávez que co de Bush. Nos casos peruano e ecuatoriano, a debilidade política e institucional, o dilema de pregarse aos intereses de Washington (ALCA e Plan Colombia) dentro do cambiante mapa de integración suramericano, e o avance de alternativas indixenistas máis afectas á revolución bolivariana, pode afectar á estratexia de Rumsfeld. Do mesmo xeito, o goberno Bush espera introducir na OEA prerrogativas máis duras cara os países que alteren ou deterioren o funcionamento democrático. Se ben isto apunta directamente a Chávez, xa os gobernos de México e Brasil rexeitaron a proposta estadounidense na OEA. Expulsión da DEA e paralización da cooperación antidrogas, ameaza de suspensión do abastecemento petroleiro, expansión da revolución bolivariana, presunto apoio a movementos insurxentes, eixe estratéxico con Cuba, ALBA vs ALCA. ¿Significa todo isto que Venezuela é o escenario máis preocupante para Washington en América Latina? Coa suspensión da cooperación antidrogas, ¿pódese estar propiciando en Washington un escenario en Venezuela similar ao de Panamá con Noriega en 1989? |
||||
|
||||
|
|
||||
|
ÚLTIMA REVISIÓN: 25/08/2005 |
