Actualidade Exterior / nº 93-01/2003 de 7 de xaneiro Volver ó índice
Corea e o programa nuclear
 
 
Presentación

     
    Sen unha lóxica aparente, os sucesos se precipitan en Corea do Norte. En abril do pasado ano, Kim Jong-il estaba disposto a relanzar o proceso de acercamento a Corea do Sur e a reanudar as negociacións con Estados Unidos, despois da visita a Pyongyang do emisario sudcoreano, Lim Dong-won, o arquitecto da política de distensión. Ata ese momento, Pyongyang viña esixindo de Washington o abandono de toda retórica hostil antes de reemprender calquera contacto.

Uns meses máis tarde, sen embargo, as dúas Coreas protagonizaban a maior batalla naval no Mar Amarelo nos tres últimos anos. O enfrontamento se producía xusto despois de que Estados Unidos fixara unha data para reanudar as conversas bilaterais con Corea do Norte.

E agora, despois do anuncio da reanudación do programa nuclear, os inspectores da Axencia Internacional da Enerxía Atómica, abandonan Corea do Norte, a requerimento das autoridades de Pyongyang que aducen como causa da súa decisión a suspensión do subministro de petróleo pesado por parte de Estados Unidos, segundo se estipulaba no chamado Acordo Marco de 1994 que contemplaba a clausura dos seus reactores de grafito moderado, a cambio de dous reactores de auga lixeira e 500.000 toneladas de petróleo ao ano.

Pasados máis de dous anos do encontro histórico entre os líderes de Corea do Norte e do Sur, o proceso de reconciliación está seriamente ameazado. O cambio de orientacióbn na política estadounidense conlevaba o serio risco de provocar o abandono de Pyongyang da moratoria nas probas de míseis nucleares e a reanudación da producción de plutonio. O goberno de Bush viña perseguindo anular calquer oportunidade de reconciliación entre ambas Coreas coa fin de manter a ameaza dun Estado paria que xustifique a construcción e o despliegue do novo sistema de defensa antimíseis.

Lonxe das intrigas internacionais, a poboación de Corea do Norte, azoutada pola fame, despois de 50 anos de réxime autárquico, padecedendo a represión e o racionamento, asume as privacións inevitables dunha economía que destina a cuarta parte da riqueza nacional a manter un Exército e unha defensa nuclear que conducen a ningures.
     
     
Índice

     
1   US Faces Obstacles in Strategy on North Korea”, por Peter S. Goodman, en The Washington Post, 31 de decembro de 2002.

North Korea's dire economic conditions have, however, forced Kim to alter some policies. When the famine peaked, he reluctantly accepted aid shipments from his biggest enemies: the United States, Japan and South Korea. Since then, he has experimented with economic reforms reminiscent of China's market-opening moves of two decades ago, allowing some private enterprise to take root and foreign businesses to set up operations.
     
2   South Korea Criticizes US Plan for Exerting Pressure on North”, por James Brooke, en The New York Times, 31 de decembro de 2002.

President Kim Dae Jung of South Korea said today that pressure and isolation would not persuade North Korea to end its nuclear arms program, pointing up the South's differences with the United States.
     
3   The United States has to lead”, por Jackson Diehl, en International Herald Tribune, 31 de decembro de 2002.

As the United States enters the new year facing crises and the potential for war in Iraq and North Korea simultaneously, an obvious question presents itself: Did the Bush administration bring all this trouble on itself?
     
4   Koreas: Washington Sends Message Through United Nations Command”, en Stratfor.com, 27 de decembro de 2002.

The United Nations Command, which oversees the armistice on the Korean peninsula, said Dec. 27 that North Korean soldiers brought 7.62 mm light machine guns into the demilitarized zone six times in December -- first on Dec. 13 and then each day from the 16th through the 20th, removing the guns each night. South Korean military officials notified the UNC, triggering an investigation and several attempts to discuss the issue with Pyongyang.
     
5   Une dictature paranoïaque, née d'un mélange de stalinisme, de nationalisme et de 'despotisme oriental'”, por Philippe Pons, en Le Monde, 31 de decembro de 2002.

Une économie en banqueroute, dont les usines tournent à 30% de leurs capacités; une population de 22millions d'habitants, en grande partie affamée, dont un tiers vit grâce à l'assistance internationale et qui souffre d'un froid sibérien en raison de la pénurie d'énergie... Pourtant, la République populaire démocratique de Corée (RPDC) paraît soudée derrière son dirigeant, Kim Jong-il, pour défier le monde.
     
6   El programa nuclear de Corea del Norte y las perspectivas de reunificación peninsular”, por Rafael Bueno, en Análisis del Real Instituto Elcano, 4 de decembro de 2002.

La revelación oficial por Corea del Norte de su programa nuclear (de enriquecimiento de uranio) no ha supuesto grandes sorpresas, pero sí ha despertado varios interrogantes. En primer término, por qué Pyongyang ha decidido admitir, aunque de forma ambigua, su programa nuclear, que contradice los acuerdos KEDO de 1994 y, en segundo lugar, por qué lo ha hecho precisamente ahora, cuando la guerra contra Irak, otro de los integrantes del club del “eje del mal”, sigue siendo posible. Igualmente, la nueva situación creada tras esa admisión afecta seriamente al proceso de reunificación de la península coreana, que se encuentra en un momento complicado debido a la conjunción de varios factores, como son el ocaso de la sunshine policy, o “política de mano tendida”, las elecciones presidenciales en Corea del Sur en diciembre de 2002, el acercamiento de Japón a Pyongyang, el cambio de liderazgo en China y la nueva postura de Washington respecto a Corea del Norte. La incertidumbre vuelve a presidir el proceso intercoreano y, sobre todo, recupera la tensión y la amenaza de un conflicto armado en la zona.
     
7   La guerre sans règles”, por Pierre Hasner, en Le Nouvel Observateur, 10 de outubro de 2002.

Si les Etats-Unis s'arrogeaient le droit de frapper les premiers au nom de la sécurité absolue, le monde entrerait dans un état permanent d'insécurité.
Volver ó índice

Volver ó principio


Ir á páxina de inicio
Instituto Galego de Análise e
Documentación Internacional
www.igadi.org

ÚLTIMA REVISIÓN: 02/01/2003