Actualidade Exterior / nº 74-09/2002 de 15 de abril Volver ó índice
Angola retoma o camiño da Paz
 
 
Presentación

     
    Angola avanza decididamente cara o final da guerra civil, que durou 27 anos, devastou o país e provocou a fuxida de gran parte da súa poboación. O pasado 30 de marzo, o Exército de Angola e os rebeldes de UNITA acordaron un cese o fogo, que foi formalmente ratificado e asinado o 4 de abril ante a presencia do presidente angolano, Eduardo Dos Santos, o novo líder do movemento de UNITA, xeneral Paulo Lukamba Gato, o secretario xeral da ONU, Kofi Annan, e representantes de Estados Unidos, Rusia e Portugal, a antiga potencia colonial. A sinatura do cese o fogo se produce aproximadamente un mes despois do asasinato do líder rebelde, Jonas Savimbi, e da máis que probable morte do seu vicepresidente, Antonio Dembo. O acordo para a paz en Angola prevé unha amnistía para os rebeldes de UNITA e a integración de 50.000 dos seus combatentes dentro das filas do Exército.

Coa morte de Savimbi péchase a paréntese aberta coa desaparición de Agostinho Neto (líder do MPLA), en 1979, e o semi-retiro da política activa de Holden Roberto (FNLA). Ese difícil pasado pode quedar atrás se os angolanos son quen de tirar o balance preciso e a comunidade internacional se decide a alentar un intenso compromiso coa normalización da súa vida política. Dende o pasado 14 de marzo non se ouven tiros en Angola. Cómpre dar unha oportunidade á sociedade para intervir activamente no asentamento desa tregua, facendo irreversible o proceso de extensión do poder do Estado a todo o territorio angolano e de lexitimación do poder político de Luanda. O abandono da mata por parte de UNITA debe ser correspondido por José Eduardo dos Santos, actual presidente que xa anunciou que non se presentará aos próximos comicios, cun esforzo de integración institucional que debe ir máis alá da iniciativa de UNITA e trascender a base bilateral para xerar unha nova dinámica política no país. Cómpre non esquecer que as razóns da guerra están ligadas á incapacidade de Luanda de integrar aos diferentes grupos nacionais, un problema que non se resolve automaticamente coa morte de Savimbi por moito que facilite o regreso á mesa de negociacións.

Os ventos exteriores tamén son favorables á paz. Bush procura alternativas ao petróleo de Arabia Saudí, aliado cada vez máis incómodo, pero que aínda ten as maiores reservas do mundo e representou en 2001 preto do 30 por cento das importacións enerxéticas estadounidenses. Angola abastece hoxe pouco máis dun 5 por cento das importacións de petróleo de Washington.
     
     
Índice

     
1   Angola, guerra por el petróleo y los diamantes”, en Observatorio Cidob, abril 2002.

País petrolero a punto de competir con las monarquías del Golfo Pérsico después de los nuevos descubrimientos de yacimientos off shore, estado marítimo con una superficie de 1.246.700 kilómetros cuadrados y con una población estimada en 11 millones de habitantes, Angola está dividida en dos.
     
2   Memorando de Entendimento para Cessar-fogo marca viragem no processo de pacificaçao de Angola”, en Angola-Press, abril de 2002.

Tanto militares, como políticos do governo e da Unita directamente envolvidos nas negociaçoes para a obtençao da paz, têm pautado por uma postura que demonstra vontade de reconciliaçao urgente dos angolanos, passando pela pacificaçao dos espíritos e esquecimento do passado sem ressentimentos de espécie alguma.
     
3   After 27 Years of War, Angola Appears Headed Towards Peace”, en South African Press Association (Johannesburg), 17 de marzo de 2002.

According to the most conservative estimates, more than 500,000 people have died in the civil war, which followed a 14-year independence war against Portugal, and more than one-third of the nation's 12 million people have been displaced.
     
4   Peace Accord Offers Chance to Break Cycle of Natural Ressources Funding Conflict”, en Global Witness (London), 3 de abril de 2002.

International oil companies, such as Chevron Texaco, TotalFinaElf and ExxonMobil, are complicit in this process because, although they routinely provide information about their pax payments in developed countries, they refuse to publish what they pay to the Angolan Government.
     
5   Allegations of Embezzlement of "Petrodollars"”, en United Nations Integrated Regional Information Networks, 26 de marzo de 2002.

International law enforcement agencies have been handed a dossier alleging that millions of dollars of Angola's petroleum revenue have been embezzled.
     
6   Annan Envoy Pushes Peace Deal”, en Africa Recovery, United Nations (New York), 4 de abril de 2002.

Diplomatic efforts to end the decades-long Angolan civil war after the death of rebel leader Jonas Savimbi have shifted into high gear with the arrival in Luanda of Ibrahim Gambari, UN Secretary-General Kofi Annan's special adviser on Africa.
     
7   E Despois do Calar das Armas?”, por Fernando Balthazar de Lima, en O Mundo em Português, abril 2002.

O desenvolvimento de uma UNITA forte como partido político e de um movimento cívico genuíno sao condiçoes importantes para afastar ou diluir os tiques autoritários que se foram acumulando em Luanda nos anos de guerra subsequentes a 1992. O abrandamento das perseguiçoes à imprensa independente é um sinal encorajador, mas nao suficiente.
     
8   Génese e Dissoluçao de um Conflicto”, por Fátima Monteiro, en O Mundo em Português, abril 2002.

Á excepçao do caso de Cabinda, o espectro da fragmentaçao territorial de Angola em linhas étnicas parece hoje mais irreal do que nunca. Determinante é o afastamento definitivo da cena política das lideranças bélicas.
Volver ó índice

Volver ó principio


Ir á páxina de inicio
Instituto Galego de Análise e
Documentación Internacional
www.igadi.org

ÚLTIMA REVISIÓN: 26/10/2003