Actualidade Exterior / nº 52-12/2001 de 7 de xuño Volver ó índice
Perú: a hora de Alejandro Toledo
 
 
Presentación

     
    Alejandro Toledo é o novo Presidente de Perú, vencedor, a catro puntos, do seu rival, o populista Alán García, sen dúbida, o segundo gañador. Toledo é o prototipo do home feito a si mesmo dene a máis absoluta das nadas. Oitavo fillo dunha familia supernumerosa con 16 rapaces, veu ao mundo un 28 de marzo de 1946, en Cabana, na máis extrema das pobrezas, nun contorno tipicamente rural e rodeado de pastores de ovellas, porcos, llamas e alpacas, na provincia de Pallasca. Aos catro anos, a familia decide emigrar a Chimbote, na costa norte do Perú, onde precozmente combina a escola con duros traballos que reporten ingresos á escasa renda familiar. Brillante nos estudios, obtén unha beca nos EEUU xa antes de rematar a secundaria. Será alí onde escale os chanzos máis gloriosos da súa ascendente carreira: funcionario consultor da ONU, do BM, do BID, da OIT e da OCDE, en París. No “Cholo” desexaría verse reflectida esa maioría da poboación do Perú, que vive postrada na pobreza.

A candidatura de “Perú Posible”, liderada por Toledo, ubicouse no centro. Foi este movemento quen encabezou as grandes mobilizacións que expulsaron ao anterior réxime do poder. Toledo defende un neoliberalismo con rostro humano, a chamada terceira vía latinoamericana, prantexa unha populista reivindicación étnica e propugna a descentralización do país como un dos seus obxectivos principais. Obtivo 45 parlamentarios nos comicios de abril (primeira volta). Aínda que na composición do seu movemento predomina a heteroxeneidade -dereita, centro e esquerda-, representa o sector político máis coherente.

A transición que agora se inicia será complexa, por mor da informalidade do Estado e a fraxilidade institucional sobre a que se construiu o réxime fujimorista. Os desafíos de Perú a curto e medio prazo son importantes: a redacción dunha nova Constitución que ampare a pluralidade social, a reconstrucción do sistema xudicial e lexislativo, o establecemento dun sistema que garanta a liberdade de prensa e a loita efectiva contra a pobreza. Nese contexto, un dos elementos máis importantes no futuro de Perú é o redeseño das relacións civil-militar. Cómpre devolver a autonomía á institución castrense, despolitizala, asegurar a súa influencia na transición e establecer un novo modelo de relacións entre ambas esferas onde quede asegurada a profesionalización das Forzas Armadas.
     
     
Índice

     
1   Man in the News: Alejandro Toledo”, en The New York Times, 5 de xuño de 2001.

Alejandro Toledo’s election as president of Peru is the culmination of a remarkable personal journey out of poverty. But it also signifies the coming of age of a rising urban class of people with Andean Indian roots struggling to find a new identity.
     
2   Los desafíos que afronta el Perú”, editorial en La Nación, 5 de xuño de 2001.

Con la victoria de Alejandro Toledo... se abre para el Perú una nueva etapa, durante la cual será necesario afrontar dos grandes desafíos. Por un lado, habrá que sanear un sistema institucional y político gravamente deteriorado tras el avasallante autoritarismo de Alberto Fujimori y los focos de corrupción que enturbiaron su gestión. Por el otro, será indispensable revertir el proceso de decadencia de la economía, que desde hace tres años se mantiene estancada y sin señas de reactivación a la vista.
     
3   Nuevo Presidente en Perú”, editorial en La Tercera, 5 de xuño de 2001.

Los grandes desafíos de Perú no los enfrentará exitosamente una administración que no cuente con una base política sólida. El programa de gobierno de Alejandro Toledo requiere, ante todo, un amplio respaldo incluso de sus opositores.
     
4   Alán García, segundo ganador”, editorial en La República, 5 de xuño de 2001.

...Puede sonar paradójico, pero al cosechar 46% y algo más de los sufragios, el doctor Alán García es un segundo con podio de ganador. En efecto, esos veinte puntos cosechados sobre su caudal en primera vuelta superan el porcentaje de crecimiento del propio Alejandro Toledo y lo retornan a un puesto central en la escena política nacional.
     
5   Known devil v unknown devil”, en The Economist, 2 de xuño de 2001.

Democracy sometimes disappoints. So it is in Peru. In a run-off ballot on June 3rd, Peruvians are due to choose a successor to their disgraced former president, Alberto Fujimori. They seem to find both the candidates -Alejandro Toledo, a centrist economist of Andean Indian origins, and Alan Garcia, a populist former president- equally unattractive. The opinion polls show neither man clearly ahead, and suggest that up to a fifth of voters are likely to abstain in disgust.
     
6   Reinventing Democracy in Peru”, por Carmen Rosa Balbi and David Scott Palmer, en Current History, february 2001.

The new government being constructed from the debris of the 70-day political earthquake that shook Peru to its foundations is renewing the public’s faith in the electoral process as the vehicle for renovation and change after two decades of mismanagement and abuse. Although many problems still must be met and overcome, Peru appears to be on its way at last to a more open and pluralistic democracy.
     
7   Pérou: Quel nationalisme dans un État et une nation mal consolidés?”, por Claude Collin-Delavaud, en Hérodote, nº 99, 4º trimestre de 2000.

À defaut de nationalité culturelle et sociale, chacun demeure cependant “péruvien”. Le nom conservé, applicable aux Indiens comme aux créoles, va consolider l’appartenance à un pays bien défini historiquement et territorialement. Or, si l’État se révèle faible, si la nation tarde et tardera à s’intégrer, l’armée, les bornes frontières et la puissance de certains pays voisins vont justifier l’existence du Pérou. À défaut de nation, on va invoquer une patrie.
Volver ó índice

Volver ó principio


Ir á páxina de inicio
Instituto Galego de Análise e
Documentación Internacional
www.igadi.org

ÚLTIMA REVISIÓN: 07/06/2001