| |
| Presentación |
|
| |
|
|
| |
|
Se os voos de recoñecemento son actividades comúns
que se desenvolven por canles ben coñecidos polas partes interesadas ¿por que a China decidiuse a
interceptar o avión espía de Estados Unidos? ¿que mensaxe pretende facer chegar á nova
Administración Bush? En primeiro lugar, que a China non é un actor pasivo e que pode desenvolver
sen temor e por propia iniciativa accións importantes sen eludir as hipotéticas consecuencias no
plano bilateral, sempre e cando perciba que están en xogo os seus intereses vitais.
En segundo lugar, os dirixentes chineses tomaron boa nota do xiro estadounidense na cuestión coreana e temen
que iso poida complicar máis o triángulo Beijing-Washington-Taipei. O Presidente Bush frenou o entusiasmo
de Kim Dae Jung, o Presidente de Corea do Sur, e na recente visita á Casa Branca transmitiulle o seu escepticismo
a respecto da dirección política de Corea do Norte, esixiu unha nova avaliación da súa
política na península e rexeitou o concepto de “reciprocidade global” barallado por Seúl para
atraguer ao réxime de Pyongyang.
¿Pode darse con Taiwán un endurecemento semellante? As discrepancias con Washington a este nivel
son ben coñecidas. O obxectivo da China é impedir toda posibilidade de avance soberanista en Taiwán
e promover un illamento que obrigue a Taipei a negociar en serio a reunificación do país. Por iso,
en Beijing recibiuse con moita irritación a noticia de que a Administración Bush autorizou a visita
do ex-presidente taiwanés Lee Teng-hui á Universidadede Cornel, prevista para o próximo mes
de maio. Lee é particularme odiado por Beijing, a quen sinalan como principal responsable do fracaso do
diálogo oficioso iniciado en 1992 entre as dúas Chinas. Lee Teng-hui suxeriu en 1999 que as relacións
entre ambos lados do Estreito deberían prantexarse “de Estado a Estado” e non de Estado a “provincia rebelde”.
Foi entón cando a China anunciou que estaba en posesión da tecnoloxía necesaria para a fabricación
da bomba de neutróns.
O outro eixe deste triángulo é a proxectada venda a Taiwán de catro destructores equipados
co sistema máis avanzado de radar naval Aegis. Na súa recente visita a Washington, coincidindo co
trinta aniversario do inicio da “diplomacia do ping pong”, Qian Qichen advertiu das graves consecuencias dunha
operación sobre a que o Presidente Bush debe decidir o próximo mes. O viceprimeiro ministro Qian
Qichen, anterior xefe da diplomacia chinesa, deu a entender que de levarse a cabo a operación, non podería
falarse dun rumbo constructivo nas relacións bilaterais. Se ao pouco tempo da presente crise, Bush autoriza
a venda, a situación podería agravarse enormemente.
Por outra banda, o incidente recupera o protagonismo político do Exército Popular de Liberación
(EPL) nun momento especialmente importante no que que pugna por atopar un equilibrio satisfactorio entre a modernización
e a profesionalización dos seus efectivos e o mantemento da súa tradicional influencia. O EPL non
se resigna a quedar nos cuarteis e quere que se respecte a súa cuota de participación e influencia
política no proceso que debe culminar no 2002, no XVI Congreso do Partido Comunista da China. O EPL manten
unha representación importante no Comité Central, algo minguada no Buró Político, pero
non dispón de participación directa no Comité Permanente do Buró Político, máximo
órgano de poder. O principal ámbito de proxección dos seus intereses ten que ver co deseño
e a xestión da política exterior, na que aspira a desempeñar un papel activo. A Jiang Zemin,
preocupado xa pola designación do seu sucesor e a quen lle custou o seu facer real a súa presidencia
da Comisión Militar Central, lembranlle agora que ninguén sobrevive na dirixencia do país
sen o apoio do EPL. |
| |
|
|
| |
|
|
| Índice |
|
| |
|
|
| 1 |
|
“Over
the South China Sea, Increasingly Close Encounters”,
en Stratfor.com, 2 de abril de 2001.
A U.S. Navy EP-3E electronic eavesdropping
aircarft with is 24-person crew was forced to land in China after colliding with a Chinese Jian-8 fighter over
the South China Sea March 31. The incident is part of a recent pattern of increasingly close encounters between
American and Chinese military aircraft. There are reasons to believe Chinese commanders are ordering their jets
to fly dramatically closer to American surveillance fligths. In the long tern, however, Washington and Beijing
are likely to avoid and seek a diplomatic solution. |
| |
|
|
| 2 |
|
“China:
Collision Offers Beijing Perfect Crisis”,
por George Friedman, en Stratfor.com,
2 de abril de 2001.
The Bush administration, having set Russo-American
relations on a new course, is moving to redefine relations with China. A secret study conducted by the US pacific
Fleet stated Taiwan urgently needs new weapons, the New York Times reported April 1. Guaranteed to irritate the
Chinese, the review drives home the idea that the United States is Taiwan’s guarantor of independence and that
Washington intends to supply Taipei with advanced weaponry. |
| |
|
|
| 3 |
|
“Feeling
the tensions between US and China”, por
Chin Heng-wei, en Taipei Times,
2 de abril de 2001.
Bill Clinton has been replaced by George
W. Bush as master of the White House and the executive powers and machineries in the US have been transferred the
Democrats to the Republicans.... In particular, is a new “confrontation” gradually brewing between East and West?
Further, is it possible for China and Russia to cooperate with each other to stand up against the “US Empire?”. |
| |
|
|
| 4 |
|
“Un
difícil avance”, por David Shambaugh, en El
Mundo, 4 de abril de 2001.
La última crisis diplomática
entre China y Estados Unidos se intensifica con el paso de las horas y amenaza con desbocarse si el bando chino
no maneja la situación adecuadamente. La Administración Bush, por su parte, se ha desempeñado
bien hasta la fecha, apelando al derecho internacional y al uso diplomático habitual en incidentes de este
tipo. |
| |
|
|
| 5 |
|
“Tensiones de altos vuelos”, por Xulio
Ríos, en Diario 16, 4 de abril de 2001.
A pesar de los muchos avances registrados
en los últimos años, si algo comparten hoy es una mutua desconfianza y un ambiguo alejamiento basado
en la sucesión de los reproches habituales y la diferente interprestación de la realidad internacional.
A salvo de nuevos ingredientes, lo más probable es que la tensión actual se rebaje en los próximos
días, pero dejará su rastro en la agenda bilateral de agravios. |
| |
|
|
| 6 |
|
“La
acción despótica de EEUU”,
editorial de Diario del Pueblo, órgano oficial do Partido Comunista da China, en El Mundo, 7 de abril de 2001.
El Gobierno de EEUU tendría que ofrecer
explicaciones y disculpas al Gobierno chino, y asumir su responsabilidad en este incidente. En cambio, Estados
Unidos ha agitado la opinión pública sin ningún miramiento acusando a China de desconocer
el reglamento del aire y se ha negado a actuar según las leyes internacionales ... Este comportamiento pone
de manifiesto una vez más la costumbre de Estados Unidos de explicar su conducta de poder hegemónico
con una lógica de déspota. |
| |
|
|
| 7 |
|
“Molehill
Into Mountain”, por Anthony Lewis,
en The
New York Times, 7 de abril de 2001.
There is an iron law of incidents like the
collision of Chinese and American aircarft last weekend: If the governments concerned do not settle the matter
quickly, hard-line extremists on both sides will gain. |
| |
|
|
| 8 |
|
“Could
US Spy Plane Advance China’s Naval Capabilities?”,
en Stratfor.com, 7 de abril de 2001.
China’s acquisition of a US Navy EP-3E surveillance
plane could help Beijing develop a more modern military, capable of projecting force in Asia. The plane could provide
Beijing clues on how to advance its naval capabilities -the key thrust of its modernization- without the knowledge
of Western intelligence. China has a long history of reverse engineering foreign technology. If successful in this
case, it will better understand how the electronically advanced US military operates. |
| |
|
|
| 9 |
|
“China,
America, and Missile Defense: Conflicting National Interests”,
por Paul H.B. Godwin e Evan
S. Medeiros, en Current History, setembro 2000.
The United States and China must engage
in some deep soul searching. What type of strategic stability does the United States seek with China? Is China
a largue rogue state whose strategic forces must be neutered by defensive systems, or is it a small Russia where
strategic stability is achieved through mutual deterrence? |
| |
|
|
| 10 |
|
“Chinese
Nationalism, US Policy and Asian security”,
por James Miles, en Survival,
Vol. 42, No. 4, outono 2000-01.
Virulent nationalism engendered by the wounded
pride of a rising power was the most obvious and, to the outside word, most unsettling feature of the May 1999
unrest. But there were other emotions at work. The significance of the demonstrations lay partly in how grievances
born of China’s fast-changing economic and social environment intermingled with nationalist sentiments at a time
of crisis. |
|
