| |
| Presentación |
|
| |
|
|
| |
|
Coa contundente victoria nas eleccións lexislativas do domingo
20 de febreiro, o socialista José Sócrates non só consigue a maioría absoluta e, polo
tanto, un histórico triunfo para o seu partido, senón tamén pechar parcialmente unha etapa
de inestabilidade na política portuguesa, que levou á formación de catro gobernos en apenas
tres anos, e que tivo o seu principal momento na renuncia do actual presidente da Comisión Europea, José
Manuel Durao Barroso, e a controvetida xestión do seu sucesor, Pedro Santana Lopes.
Sócrates, discípulo de Mario Soares, terá, aos seus 47 anos, a responsabilidade de gobernar,
no próximo período de catro anos, un país adoecido pola peor crise económica desde
a instauración da democracia en 1974. A resposta electoral á súa candidatura e a dura derrota
para o centro-dereita do PSD, provocou que Sócrates poida agora gobernar con 142 escanos, contando os votos
obtidos polo Bloque de Esquerdas, contra 84 da centro-dereita liderada polo PSD e o CDS. A coalición de
esquerda e centro-esquerda alcanzou máis do 60% dos votos e, nesta perspectiva, tamén é importante
sinalar a elevada e inesperada participación electoral, que precipitou a rotundidade da victoria socialista.
Os retos do novo goberno semellan imperativos. Un 94% dos portugueses estima que a súa economía vai
por mal camiño, dato imprescindible para definir o actual pulso anímico nacional. O desemprego se
atopa nun 7,2% da poboación económicamente activa, e o déficit fiscal ascende ao 5%, demasiado
elevado para os índices esixidos por Bruxelas. Sócrates deberá tamén combinar a profunda
necesidade de reforma estructural da economía e a administración pública coas demandas de
protección do sistema de seguridade social, conxugar a un tempo a necesidade dunha maior productividade
como a recuperación da confianza nacional e europea. Polo tanto, o reto é deseñar un novo
modelo socio-económico sen afastarse dos logros sociais anteriores.
En clave electoral, o abrumador éxito da esquerda corre directamente proporcional ao descalabro da dereita.
Os principais derrotados foron o actual primeiro ministro, Pedro Santana Lopes, e o seu antecesor Durao Barroso,
acusado agora de provocar unha crise política sen precedentes coa sua partida a Bruxelas. Os seis meses
de mandato de Santana Lopes foron cualificados de nefastos pola maioría dos portugueses, especialmente na
súa xestión económica.
En paralelo ao rexeite popular á dirixencia de centro-dereita do PSD-CDS, o éxito de Sócrates
e os seus socios do bloque esquerdista, especialmente os políticos Jerónimo de Sousa e Francisco
Louça, incorpora elementos de renovación da clase política portuguesa, xa iniciado en 1995
coa victoria do socialista Antonio Guterres. Sócrates apenas ascendeu á secretaría do seu
partido hai catro meses, despois dunhas primarias internas, e a súa xuventude semella garantir ese cambio
que demanda a sociedade. Pero, máis que a necesidade dun cambio profundo, nas máns de Sócrates
se recollen as esperanzas de atopar o camiño da estabilidade. |
| |
|
|
| |
|
|
| Índice |
|
| |
|
|
| 1 |
|
“Vários vencedores e alguns vencidos”, por Nicolau
Santos, en Expresso
(Portugal), 21 de febreiro de 2005.
A histórica vitória do Partido
Socialista nas eleiçoes legislativas significa nao uma arrebatadora paixao do eleitorado por José
Sócrates, mas uma enorme rejeiçao da governaçao de Santana Lopes. O povo portugués
percebeu –e percebeo bem- que sería uma tragédia para Portugal a continuaçao deste experiencia
governativa e votou em comformidade. |
| |
|
|
| 2 |
|
“Que
Deus os ajude”, editorial en Diário de Notícias (Portugal), 22 de febreiro de 2005.
As escolhas para o Governo e a conflictualidade
adjacente às primeiras iniciativas mostrarao o grau de autonomía que define um líder. Veremos
se os defeitos se transformam em carisma (...) O post mortem da direita poderá ser doloroso. Mas, se Deus
existe, Ele saberá como fazer. |
| |
|
|
| 3 |
|
“E
agora, qué governo?”, por Joao Pedro Henrique, en Público
(Portugal), 21 de febreiro de 2005.
Sócrates, aliás, já
tinha dito, na TSF, que uma componente importante desse processo será atender às “condiçioes
políticas” em que podería formar a equipa. Por outras palavras: uma coisa era formar um governo com
maioría relativa, outra com maioría absoluta. |
| |
|
|
| 4 |
|
“A vitória
do Partido Socialista”, editorial en A Capital
(Portugal), 21 de febreiro de 2005.
Ao cepticismo e às dúvidas
de vários fazedores de opiniao os portugueses responderam con uma grande participaçao. Uma participaçao
que diminuiu o índice de abstençao em relaçao às últimas eleiçoes. É
um facto relevante, um facto que reforça a enorme responsabilidade que, a partir de agora, José Sócrates
carrega aos seus ombros. |
| |
|
|
| 5 |
|
“José Sócrates, um político
do centro-esquerda”, en Portugal
Diário (Portugal), 21 de febreiro
de 2005.
Nos contactos de rua com o povo, Sócrates
revelou-se tímido, parecendo por vezes incomodado com os abraços e beijos que recebía de gente
desconhecida. “Sou um reactivo primário, do ponto de vista psicológico, sanguíneo e por vezes
impulsivo”, confessou no período de campanha eleitoral. |
| |
|
|
| 6 |
|
“Durao Barroso preparó el terreno”, por Félix
Soria, en La Voz de Galicia (España), 21 de febreiro de 2005.
En todo caso, el deterioro económico
y los recortes del gasto social que aplicó Barroso para que el país entrara en el euro tienen mucho
que ver con el cambio de voto que ha protagonizado un importante segmento de las clases medias lusas. Miles de
comerciantes, funcionarios y profesionales liberales, han castigado a su partido, el PSD que, empeñado en
lavar cifras macroeconómicas, acabó traicionando a sus fieles. |
| |
|
|
| 7 |
|
“Los
retos de Sócrates”, editorial en
La
Vanguardia (España), 22 de febreiro
de 2005.
La receta que requiere Portugal empieza
por el ineludible saneamiento de las cuentas públicas, lo cual no será fácil, entre otras
razones por la presión del sector situado a la izquierda del socialismo y su brazo sindicalista, crecido
tras las elecciones y que espera la revocación del Código de Trabajo aprobado por el anterior Ejecutivo. |
| |
|
|
| 8 |
|
“José Sócrates, la réforme
comme una aventure”, por Marie-Claude Decamps, en Le
Monde (Francia), 22 de febreiro de 2005.
Elu avec 80% des voix secrétaire
général du parti en septembre 2004, José Sócrates confie alors “n´avoir jamais
envisagé de devenir premier ministre”. Si on lui demande s´il pense mener à bien, dans un pays
en crise, toutes les réformes envisagées durant la campagne –il a promis de sortir 300 000 Portugais
de la pauvreté et fait le pari de la recherche et de la technologie, il répond: “Je ne supporte ni
la mesquinerie ni l´injustice. Il est temps d´en finir avec le pessimisme, la désillusion et
la méfiance”. Et il ajoute avec un fin sourire: “La politique, c´est comme l´aventure: l´essentiel,
c´est surtout de partir; arriver, on voit après”. |
| |
|
|
| 9 |
|
“Los
retos del nuevo gobierno”, por Margarida Pinto, en El
País (España), 21 de febreiro
de 2005.
La prioridad es la economía, en agonía
desde 2002, cuando empezó la recesión que hoy castiga al país (...) Por eso, el mayor reto
es modernizar al país e impulsar el crecimiento sin aumentar el déficit. La esperanza del nuevo Gobierno
es la renegociación en curso de los criterios de evaluación de Bruselas. |
| |
|
|
| 10 |
|
“Viraje
en Portugal”, editorial en El País (España), 22 de febreiro de 2005.
El ganador debe trazar un nuevo camino después
de tres años de fallido Gobierno de centro-derecha que hasta mediados del año pasado presidió
Durao Barroso. La derecha portuguesa, que ha sufrido su peor derrota en unas legislativas, inicia ahora su particular
travesía por el desierto (...) Cuando se constituya el mes próximo, el Gobierno de José Sócrates
será el cuarto en Portugal en tres años. El país vecino necesita también, imperiosamente,
estabilidad política para afrontar su futuro. |
| |
|
|
| 11 |
|
“Portugal's
dilemma: Reform or Social Defense”, por
Michael A. Weinstein, en The Power and Interest News Report, PINR (EEUU), 23 de decembro de 2004.
It is not likely that the greater discipline
promised by Socrates will be able to overcome the underlying structural tension. The most probable scenario in
Lisbon is drift, damage control and half-hearted efforts to appease the two masters (...) The Portuguese situation
illustrates graphically –because it is the most extreme case- the problems faced by states throughout Europe, as
well as in South America, as they mediate between capitalist global markets and restive publics in search of social
defense. |
|
