| |
| Presentación |
|
| |
|
|
| |
|
A contundente reelección presidencial do republicano George
W. Bush confirma un decisivo xiro conservador na política e na sociedade estadounidense, a pesar de que
o resultado electoral tamén evidencia unha aguda fractura socio-política interna. O triunfo de Bush
semella agora incontestábel: venceu tanto en votos populares (máis de 58 millóns, un 51%,
convertíndose no presidente máis votado da historia) como en votos electorais (274), cunha diferencia
de 3,5 millóns de votos sobre o seu rival demócrata John Kerry, quen acadou 55 millóns de
papeletas. A participación electoral situouse preto do 60%, unha das máis altas nun país onde
a abstención é tradicionalmente considerábel.
A pesar do caos en Iraq, das convulsións internacionais pola guerra contra o terrorismo, do afastamento
e illamento estadounidense respecto dalgúns aliados tradicionais, do excesivo gasto público e o ralentizamento
da economía, a estratexia republicana de enfatizar máis nos temas vencellados á seguridade
nacional, o patriotismo, a ameaza terrorista e os valores morais relixiosos máis tradicionais, cumpriu un
rol decisivo no desenlace electoral. Nunha campaña fortemente estigmatizada pola política exterior,
a tal punto que practicamente constituiu un referendo sobre o labor de Bush, a imaxe do presidente estadounidense
logrou calar máis nos sectores de clase media baixa, normalmente afincada nos valores tradicionais, que
a estratexia do seu incansábel rival Kerry. E o mais importante para Bush: logrou afastar a pantasma da
súa polémica e dubidosa victoria electoral de Florida de hai catro anos. Hoxe, a súa lexitimidade
queda fora de toda dúbida.
Pola súa banda, o candidato demócrata fixo fincapé constantemente na ilexitimidade e ilegalidade
da invasión a Iraq e no caos posterior, pero non amosou un programa coherente e definido, a pesar de ter
no seu favor un inédito influxo mediático a través de publicacións como The New York
Times, The Washington Post ou The New Yorker, así como o apoio público de varias figuras do espectáculo
e prácticamente o aval de case tódolos gobernos mundiais.
A marcada división política que agora acontece nos EEUU amosa un escenario complexo. O norte industrial
e os estados da costa Este e Oeste, amplamente urbanizados, votaron maioritariamente a Kerry. Neles atópanse
Nova York, Washington e California. O presidente Bush triunfou nos estados centrais do Medio Oeste e dos Grandes
Lagos, considerados tradicionalmente como a “América profonda”, o “heartland” que anteriormente decantábase
polos demócratas, e os sureños, ademais de Florida. O voto hispano e o das principais minorías,
excepto a xudea, foi tamén republicano. O estado decisivo no 2004 foi Ohio. Xa cando a balanza decantábase
a favor de Bush, Kerry fixo o xesto de recoñecer a súa derrota e evitar un posíbel longo reconto
de votos que aumentaría a incertidume, como acontecera en Florida en 2000.
O segundo mandato de Bush despertará incógnitas dentro e fóra do país. Se ben semella
imperativo “tender pontes” cara os 55 millóns de estadounidenses que non votaron polo presidente, suavizar
a crispación social dos derradeiros meses e aliviar as relacións con Europa, o mundo árabe,
China e América Latina, as alternativas do presidente son moito máis favorábeis agora para
continuar co seu programa político e a súa “guerra contra o terrorismo”. Bush atinxiu a maioría
no Senado e no Congreso e o seu grupo máis neoconservador (os “falcóns”) dentro do partido Republicano,
presionará aínda mais para levar adiante o mesmo estilo unilateral, baseado na doutrina da “guerra
preventiva”.
En todo caso, un segundo período presidencial reflectirá en Bush a necesidade de implementar un cambio
de estilo, menos conflictivo, e traballar por construir unha imaxe dun liderazgo capaz de unir á nación
e alixeirar as agres relacións internacionais de Washington. Pero o escenario é incerto, tomando
en conta que o propio Bush vese a sí mesmo como un “presidente en guerra” e unha maioiría dos estadounidenses
vense tamén a sí mesmos como un “país en guerra”. |
| |
|
|
| |
|
|
| Índice |
|
| |
|
|
| 1 |
|
“Mr.
Bush's victory”, editorial en The Washington Post
(EEUU), 4 de novembro de 2004.
We would have liked to hear Mr. Bush reach
out beyond the nation, too. He faces not only a divided country but a world in which many leaders, and much of
the populations of other democracies, were rooting for his defeat. A new term offers an opportunity for him to
show allies that he is willing to take their views into account on issues such as climate change and controlling
the spread of nuclear weapons. |
| |
|
|
| 2 |
|
“Deeply
divided country is united in anxiety”,
por Dana Milbank, en The Washington Post
(EEUU), 4 de novembro de 2004.
More than anything else, Tuesday´s
election revealed an anxious electorate and a populace lacking in confidence (...) The Bush campaign warned citizens
that Kerry would make the country more vulnerable to terrorist attack and to a breakdown of the traditional family. |
| |
|
|
| 3 |
|
“The
next president Bush”, editorial en The New York Times (EEUU), 4 de novembro de 2004.
Mr. Bush can either try for four years of
the same, or look his place in history. Yesterday, he offered at least some hope that he was choosing the higher
road. “A new term is a new opportunity to reach out to the whole nation”, he told the Kerry voters. Experience
suggests that these conversions are short-lived. |
| |
|
|
| 4 |
|
“Electoral
affirmation of shared values provides Bush a majority”,
por Todd S. Purdum,
en The
New York Times (EEUU), 4 de novembro de 2004.
In other words, while Mr. Bush remains a
polarizing figure on both coasts and in big cities, he has proved himself a galvanizing one in the broad geographic
and political center of the country. He increased his share of the vote among women, Hispanics, older voters and
even city dwellers significantly from 2000, made slight gains among Catholics and Jews and turned what was then
a 500,000-popular-vote defeat into a 3,6 million-popular-vote victory on Tuesday. |
| |
|
|
| 5 |
|
“A vote for more”, por Ellen
Goodman, en The Boston Globe (EEUU), 4 de novembro de 2004.
In the end, a majority of Americans –52
percent of 46 percent likely voters- were dissatisfied with how things were going and still voted for the man in
charge. A majority –47 percent to 41 percent- thought we were on the wrong track and still reelected the conductor.
Given the choice between the commander in chief of the war and the guy who promised only a “smarter, more effective
war”, they decided to go home with the guy what brung´em to the battlefront. Fear didn´t just trump
the long-jawed hope. It trumped the economy, it trumped healthcare. It trumped John Kerry. |
| |
|
|
| 6 |
|
“President can choose obvious path toward national
healing”, editorial en Houston Chronicle (EEUU), 4 de novembro de 2004.
Bush could demostrate his sincere desire
for a more united nation by discouraging the use of wedge issues and spurious constitutional amendments that have
no chance of pasagge and would erode state´s prerogatives and individual rights if they were adopted. |
| |
|
|
| 7 |
|
“A clear victory this time”, en The Economist
(Gran Bretaña), 3 de novembro de 2004.
This year, his victory wil be much more
decisive. Does this mean an even stronger dose of conservative policy? Tax cuts were one of the biggest legacies
from Mr. Bush´s first term. But with sharp fiscal deterioration in his first four years in office, there
is little room for more of the same in the next four. In foreign policy, Mr. Bush´s big move was the war
in Iraq. He will be determined to stay the course there, keeping America´s large contingent of soldiers on
the ground until elections are held (they are scheduled for January) and the new Iraqi government establishes itself. |
| |
|
|
| 8 |
|
“Four more years”, editorial en The Guardian
(Gran Bretaña), 4 de novembro de 2004.
Mr. Bush faces a clear choice at home. He
can treat his mandate as a blank cheque to govern in the interests of the conservative (a for conservatives read,
in many cases, anti-black) voters (...) Or he can recognise the greater wisdom and the greater long-term security
that mutual respect and bipartisan reconciliation will provide to a United States, and to a wider world. |
| |
|
|
| 9 |
|
“Writing prose for a new term”, por Fareed
Zakaria, en Newsweek (EEUU), 4 de novembro de 2004.
The second term of the Bush administration
will be less aggressive, less unilateral, less militant and less arrogant in its foreign policy. However, this
will not be due to a change of heart, but because the administration wil be hemmed in. |
| |
|
|
| 10 |
|
“Le vote d'une Amérique en guerre”, en Le Monde
(Francia), 4 de novembro de 2004.
La discussion sur l´Irak, sur la stratégie
de lutte contre Al-Qaida, sur le leadership américain dans le monde, sur les relations avec les alliés
européens et les institutions internationales a tenu un place à fait inhabituelle dans le débat
électoral, reléguant au second plan des questions d´ordinaire prioritaires comme l´économie,
la couverture sociale, l´éducation ou l´intégration raciale. |
| |
|
|
| 11 |
|
“¿Por
qué ha ganado Bush?”, por Walter Laqueur, en La Vanguardia
(España), 4 de novembro de 2004.
No obstante, los demócratas no lo
han hecho bien precisamente en los lugares en los que deberían haber arrasado: su centro neurálgico,
los estados industriales de los Grandes Lagos y del Medio Oeste. Y esto ha ocurrido pese al hecho de que la situación
económica en estas zonas no es favorable, de que las industrias han sufrido una mala situación y
de que el desempleo es relativamente alto, del 6 por ciento o superior. |
| |
|
|
| 12 |
|
“Cuatro
años más”, por Xavier Batalla,
en La
Vanguardia (España), 4 de novembro
de 2004.
La estrategia de atender a la base religiosa
y conservadora republicana se tradujo en la identificación de la guerra de Iraq como parte del conflicto
global contra el terrorismo y en la reducción de impuestos. Y los dos mensajes han calado en una parte mayoritaria
del electorado que, según los sondeos, considera a Bush el auténtico comandante en jefe (85% frente
al 13%) y le tiene por un político con más valores morales (81% frente a 18%) que Kerry. |
| |
|
|
| 13 |
|
“Segundo
mandato”, editorial en El País (España), 4 de novembro de 2004.
Bush descubrirá pronto sus propios
límites, impuestos en buena parte por los problemas que su gestión ha creado: un ejército
infradimensionado para un intervencionismo creciente, un presupuesto quebrado por la combinación de recortes
fiscales y gastos militares desbocados; y una política exterior que ha alienado a muchos aliados, cuando
EEUU no puede gestionar el mundo, ni siquiera Irak, por sí solo. |
| |
|
|
| 14 |
|
“Bush
gana en una América dividida y de espaldas a una Europa lejana”,
editorial en El
Mundo (España), 4 de novembro de
2004.
De entre todos los ámbitos en los
que la victoria de Bush puede exacerbar las diferencias entre las dos Américas, el de la política
exterior es a la vez el más evidente y el que suscita más preocupación. Lamentablemente, todo
apunta a que los halcones que le rodean entenderán el resultado electoral como un respaldo y una legitimación
de la doctrina de la guerra preventiva como de su materialización en la invasión a Irak. |
|
