| |
| Presentación |
|
| |
|
|
| |
|
A contundente victoria do Encontro Progresista-Frente Amplo de
Tabaré Vázquez confirmou un histórico cambio de tendencia na política do país
suramericano, tralos sucesivos gobernos dos partidos tradicionais Colorado e Blanco desde a independencia, en 1830.
Do mesmo xeito, este éxito electoral consolidou un dinámico xiro á esquerda na rexión
do Cono Sur, cada vez máis comprometida coa evolución do MERCOSUR.
Na súa terceira participación electoral presidencial, Tabaré pode exhibir agora unha traxectoria
política ascendente. De alcalde de Montevideo a indiscutíbel líder dunha esquerda evolucionada
cara tendencias centristas e moderadas, lonxe das pretensións radicais de grupos coma os Tupamaros, a guerrilla
urbana dos anos sesenta. Vázquez tivo o éxito de aglutinar tódalas tendencias da esquerda
e o seu Frente Amplo alberga partidos e movementos diversos, dende comunistas ata socialdemócratas e, incluso,
democristiáns. Do mesmo xeito, queda asegurada a naturaleza democrática do seu movemento e, dende
unha perspectiva global, da democracia uruguaia, asumindo o reto dun novo tempo de transición socio-política.
A xornada electoral uruguaia desenvolvíase nun momento importante para as opcións da esquerda suramericana,
maiormente enrolada no Foro de Sao Paulo. En Venezuela, as eleccións municipais do pasado domingo reforzaron
políticamente ao presidente Hugo Chávez, cunha avasallante victoria en 20 dos 23 estados do país.
En Chile, a coalición gobernamental socialista do presidente Ricardo Lagos tamén obtivo unha sólida
victoria, polo que afianza a súa posición no panorama político chileno cara as eleccións
presidenciais do 2005. Só as sorpresivas derrotas do Partido dos Traballadores de Lula da Silva na segunda
volta electoral en Sao Paulo, Porto Alegre e Curitiba, empañou esa tendencia electoral, aínda que
a posición política e a popularidade do PT e do presidente Lula está consolidada.
Polo tanto, Vázquez inaugura agora unha nova etapa na historia do seu país, castigado nos derradeiros
anos polas interminábeis crises económicas (a mais grave a financieira do 2002), a corrupción
e o déficit de gobernabilidade. Uruguai é un país cunha forte débeda pública,
que ascende á incrible cifra de case o 100% do PIB, o que manterá a Vázquez suxeito permanentemente
ás negociacións cos organismos financeiros nacionais e internacionais (o próximo ano deberá
cumprir co pago de 2.500 millóns de dólares). Do mesmo xeito, a pobreza afecta xa á terceira
parte dos 3,4 millóns de habitantes, e a emigración continúa a ser unha alternativa real para
a noutrora boiante clase media.
¿Que modelo seguirá Tabaré Vázquez? A posibilidade de que adopte unha vía pragmática,
como a de Lula en Brasil ou Lagos en Chile, é unha alternativa cada vez máis aceptada, afastando
os temores, certamente infundados, dunha hipotética radicalización á venezuelana. Do mesmo
xeito, a política exterior voltará cara o MERCOSUR e a alianza estratéxica Lula-Kirchner como
orientación natural, en detrimento da política pro-estadounidense do actual presidente Jorge Battle,
sumamente desconfiada da potencialidade do mercado común do sur.
Con Tabaré no poder en Uruguai, a esquerda latinoamericana confirma unha viraxe completa cara alternativas
de corte máis popular, contrario ao modelo instaurado nos anos noventa, o denominado “consenso de Washington”,
plasmado na política neoliberal e a apertura ás privatizacións. Neste sentido, o triunfo de
Tabaré e o referendo que rexeitou a privatización da auga en Uruguai, realizado tamén o domingo
pasado, foron dous sinais demostrativos desta orientación. |
| |
|
|
| |
|
|
| Índice |
|
| |
|
|
| 1 |
|
“Después del pronunciamiento”, editorial en El País
(Uruguay), 2 de novembro de 2004.
Desde hace casi cuarenta años que
no hay un presidente de la República que cuente, como ocurre en este caso, con la mayoría de cada
una de las Cámaras Legislativas y, naturalmente, en la Asamblea General. Está por lo tanto en condiciones
de excepción para estar a la altura de sus pesadas responsabilidades. Ese panorama político no lo
disfrutaron, hasta ahora, los demás gobiernos que debieron convenir con otras fuerzas políticas o
depender de ellas, que terminaban, en diversas ocasiones, por imponerle algunas de sus exigencias. |
| |
|
|
| 2 |
|
“Uruguay
resucita la esperanza”, por Eduardo Galeano, en El
Mundo (España), 2 de novembro de
2004.
La izquierda llega al gobierno en un país
roto, que en tiempos muy pasados estuvo a la vanguardia del progreso universal y hoy hace cola entre los de más
atrás, un país fundido, endeudado hasta los pelos y sometido a la dictadura financiera internacional,
que no vota pero veta. |
| |
|
|
| 3 |
|
“Tiempo de cambio en Uruguay”, editorial en Clarín (Argentina), 2 de novembro de 2004.
El contundente triunfo del Frente Amplio
en Uruguay abre una nueva etapa política en el país vecino. También se espera que la coincidencia
de orientación a escala regional revitalice los lazos con los otros miembros de MERCOSUR. |
| |
|
|
| 4 |
|
“Uruguay
apuesta también a la izquierda”, en El Espectador (Colombia), 2 de novembro de 2004.
Nada hace prever que en Uruguay los cambios
entrañen giros radicales, en especial la economía, que a mediados del 2003 comenzó un proceso
de recuperación, tras una crisis que estalló en 1999, se agravó a fines de 2001 y alcanzó
su pico en el 2002 y la primera mitad de 2003. |
| |
|
|
| 5 |
|
“Tiptoeing
leftwards: Uruguayan Victor's moment of truth”,
por Larry Rohter, en The New York Times
(EEUU), 2 de novembro de 2004.
For the most part, though, the new government
is likely to follow a program of economic orthodoxy. In recent interviews, Sen. Danilo Astori, a moderate whom
Dr. Vázquez has designated as his economy minister, has repeatedly said he plans to “follow the example
of Lula”, a reference to President da Silva of Brazil and the market-friendly policies he has pursued. |
| |
|
|
| 6 |
|
“Red, white and new”, en The Economist
(Gran Bretaña), 28 de outubro de 2004.
But a shift towards what? Dr. Vázquez
, a pragmatist, has been a cautious campaigner, ducking debates and press grillings, content to let public fury
carry him to victory. The Frente Amplio-Encuentro Progresista, the coalition of leftist parties he heads, is a
weird and unpredictable mix of radicals and reformers, including ex-Tupamaro guerrillas, Communists and Socialists
along with European-style social democrats. Most are hostile to the current government´s “neoliberalism”,
namely feeble attempts to privatise and the pursuit of free trade with the United States. |
| |
|
|
| 7 |
|
“Left-wing Uruguay leader welcomed”, en BBC
(Gran Bretaña), 2 de novembro de 2004.
Mr. Vázquez won backing from voters
for his critical stance towards the conservative economic policies of the International Monetary Fund and the US. |
| |
|
|
| 8 |
|
“Otra voz en un coro de afinidades en la región”, por Jorge
Elías, en La Nación (Argentina), 1 de novembro de 2004.
Más que una izquierda remozada, en
el Cono Sur han surgido pues, un entramado de afinidades y, en algunos casos, de alianzas. Pero esas eventuales
sociedades chocan, a veces, con el interés nacional. |
| |
|
|
| 9 |
|
“La gauche light vise la tête de l'Uruguay”, por Antoine
Bigo, en Libération (Francia), 1 de novembro de 2004.
La gauche dirigerait pour la premiére
fois le pays depuis son indépendence, il y a cent soixante-dix ans. Mais surtout, en rompant l´hegémonie
des droites parfois extremes ou des régimes militaires qui se sont succédé au pouvoir, ce
petit Ètat tampón entre l´Argentine et le Brésil laisserait à la Colombie como
l´apanage d´être le seul pays d´Amérique du Sud preside par la droite. |
| |
|
|
| 10 |
|
“Uruguay's
elections: A step toward regional integration?”,
en Stratfor (EEUU), 26 de outubro de 2004.
From a regional perspective, Vázquez´s
victory will be significant while South America´s political left diversifies and expands with the relatively
conservative socialism of Ricardo Lagos of Chile on one end of the spectrum, and the caudillo-like populism of
Hugo Chávez of Venezuela on the other. With da Silva somewhat to his right and Néstor Kirchner of
Argentina to his left, Vázquez appears positioned to stand squarely in the middle of South America´s
new left. |
| |
|
|
| 11 |
|
“La venezualización de Uruguay”, por Carlos
Alberto Montaner, en Firmaspress, 13 de outubro de 2004.
Por qué los extremistas uruguayos
se identifican con el modelo venezolano del coronel Chávez y no con el Chile de Ricardo Lagos es un misterio
insondable que no se puede descifrar racionalmente (...) Naturalmente, Uruguay puede proclamar con fiero orgullo
que está en medio de una profunda revolución social. Y será verdad: así son las revoluciones.
Que se lo pregunten a los venezolanos. |
|