Actualidade Exterior / nº 140-21/2004 de 27 de setembro Volver ó índice
Transición en China: a hora de Hu Jintao
 
 
Presentación

     
    A renuncia de Jiang Zemin como xefe das Forzas Armadas chinesas deixou ao seu sucesor, Hu Jintao, como o novo “home forte” da política do país asiático, nunha transición considerada por varios analistas internacionais e figuras políticas chinas como a mais ordenada e pacífica dende os tempos de Mao Zedong. Nembargantes, o que revela o cambio de poder en Beijing é, sen ningunha dúbida, un sinal da estabilidade da política chinesa e do poder do Partido Comunista.

A lóxica incerteza internacional sobre o novo papel de Hu Jintao deixa un escenario cheo de expectativas. Con 61 anos, Hu convértese no líder chinés máis novo á hora de ocupar os mais altos cargos, baseados na tríade do poder político, militar e civil. Polo tanto, o seu ascenso revela tamén un cambio xeracional con respecto aos seus antecesores: Zemin, no poder dende 1989, abandona agora aos 78 anos, supostamente queixado de problemas de saúde, anque moitos analistas consideran que agora podería converterse nunha especie de “poder na sombra”, pero sen cargo público. Pola súa banda, Hu representa a cuarta xeración de líderes do partido desde o triunfo da revolución en 1949, e terá como principal responsabilidade a transformación política dunha sociedade dinámica e en plena fase de transición dun sistema de planificación a unha economía de mercado.

Se ben a transición foi ordenada e pacífica, algúns observadores non deixan de acoutar que existían fortes diferencias de poder entre Hu e Jiang, que farían uso das súas influencias políticas no Politburó do partido. Reforzado politicamente, moitos esperan agora as prioridades e o estilo de goberno que terá Hu ata o próximo Congreso do PCCH, no 2007. Para uns, Hu representa o “ala neoliberal” do partido, pero outros estiman que a súa formación dentro do sistema non é garantía dun cambio significativo na política chinesa para os próximos anos.

O novo líder terá agora varios retos que afrontar. A corrupción é un dos problemas máis graves e que provoca tensións sociais e políticas. O desenvolvemento rural e a transición urbana tamén semella un problema importante nunha sociedade onde o nacionalismo está a substituír ao socialismo como a principal referencia ideolóxica. Os recentes Xogos Olímpicos de Atenas demostraron a capacidade chinesa para asumir os retos de supremacía e reforzaron o sentido patriótico dunha sociedade coesionada.

En política exterior, tres escenarios candentes copan a atención: a crise nuclear de Corea do Norte, Taiwán e Hong Kong, onde as recentes eleccións amosaron un avance significativo da democratización política. E, por riba de todo, as sempre delicadas relacións entre Beijing e Washington, pulso importante para dirimir o cambio xeopolítico mundial do século XXI.

A China da “era Hu” non deixa de ser un atractivo para Occidente. O sistema maoísta parece quedar no pasado e, dende a “era Deng Xiapoing”, o país embarcouse nunha transición cara a economía de mercado sen a consecuente apertura política. O “modelo chino” converteu ao xigante asiático na quinta economía mundial, pero aínda con pouca voz política no escenario internacional. Hu Jintao terá que guiar o definitivo camiño de China ata a supremacía que moitos analistas e historiadores outórganlle como destino neste século.
     
     
Índice

     
1   Hu Takes Full Power in China as He Gains Control of Military”, por Joseph Kahn, en The New York Times (EEUU), 20 de setembro de 2004.

The transition is a significant victory for Mr. Hu, a relatively unknown product of the Communist Party machine. He has solidified control of China´s most powerful posts as a younger age –he is 61- than any Chinese leader since Mao Zedong, and is now likely to be able govern relatively unimpeded by powerful elders.
     
2   Relevo en China”, editorial en La Vanguardia (España), 20 de setembro de 2004.

Los sectores más vivos y activos de la China de hoy esperan que, con este cambio, Hu se vea liberado de ataduras y muestre una mayor rapidez en la gestión de las reformas, aunque hay quien especula con que será menos neoliberal y proestadounidense que la China de Jiang Zemin.
     
3   Jiang's Zemin departure”, por Louisa Lim, en BBC News (Gran Bretaña), 19 de setembro de 2004.

One of the biggest remaining questions is wheter Mr Jiang is truly retiring from politics, or wheter he intends to become a political puppet master behind the scenes. Five of the nine members of the all-powerful Politburo Standing Committee are seen as Mr Jiang's allies.
     
4   Hu Jintao devient le nouvel homme fort en China”, en Le Monde (Francia), 19 de setembro de 2004.

Sur le papier, Hu est donc le nouvel homme fort du pays et devrait pouvoir ainsi avancer plus librement dans son ordre du jour politique. Au sommet de celui-ci figure la modernisation du parti, thème du plénum qui s´est déroule à huis clos du jeudi a dimanche á Pekin, en y instillant davantage de démocratie, notamment pour combattre la corruption qui mine le régime et provoque des tensions sociales.
     
5   A Pékin, l'ère Hu Jintao commence”, por Jean-Jacques Mèvel, en Le Figaro (Francia), 20 de setembro de 2004.

Enfin sortie de l´ombre de son prédécesseur, l´impeccable Hu Jintao va devoir faire ses preuves, tout seul. Il exerce désormais les trois pouvoirs (politique, militaire et civil) mais il hérite aussi de tous les mauvais dossiers, du casse-tête taïwanais à la fièvre démocratique de Hongkong, des inegalités criantes nées du dévelopement à la maîtrise de la surchauffe économique. Vingt ans de croissance, d´enrichessement urbain et d´emergence d´une bourgeoisie chinoise ont donné une nouvelle légitimité au parti. Les bouleversements qu´elle impose à la societé, d´un chômage rural endémique à un exode incontrôlé vers les villes, lu donnent aussi le vertige.
     
6   China completes orderly power transfer”, en China Daily (China), 20 de setembro de 2004.

Analysts did not expect Jiang´s exit to affect Beijing´s stance on relations with the United States or Taiwan, economic reform or other key issues. Jiang and Hu are not know to have any major policy disagreements and both support continued capitalist-style reforms and one-party communist rule.
     
7   Start of the Hu era as Jiang steps down”, por Li YongYan, en Asian Times (Hong Kong), 20 de setembro de 2004.

With Jiang out of the way, Hu also is no longer able to pass the buck –and the blame. He must face the choice: either establish his authority the hard and usual way, or risk bringing the sky crashing down on him if the center can no longer hold.
     
8   With Transition, New Uncertainty for China's Authoritarian System”, por Philip Pan, en The Washington Post (EEUU), 20 de setembro de 2004.

Even if Hu succeeds in consolidating his hold on power, he is unlikely to ever amass the individual authority that his three predecessors enjoyed (...) In effect, Jiang may have been the party's last strongman.
     
9   Jiang Zemin deja el camino libre a Hu Jintao”, en Revista Asiared, 20 de setembro de 2004.

Hu es quien va a tener que sentar las bases de la última y más compleja evolución del poder en China, la que en las próximas décadas deberá culminar en una liberalización política sin la que la quinta economía del mundo carecerá de legitimidad para abrir la boca en la escena internacional.
     
10   China: Cleaning house in Shanghai”, en Stratfor (EEUU), 21 de setembro de 2004.

Jiang's official retirement, however, does not complete Hu's consolidation in power. A transfer of title does not necessarily mean transfer of ownership in China's fractured political system. Since shortly after taking office in 2003, Hu has waged a comprehensive campaign to unseat the “Shanghai Gang” –a network of political and business leaders centered in and around Shanghai who are allied with Jiang (who was mayor of Shanghai before ascending to the top of China's political machine) In coming months, Hu will intensify the campaign to unhorse the faction in order to implement macroeconomic controls and stack the deck for the next leadership transition in 2007.
 
Volver ó índice

Volver ó principio


Ir á páxina de inicio
Instituto Galego de Análise e
Documentación Internacional
www.igadi.org

ÚLTIMA REVISIÓN: 30/09/2004
Fernando Pol