| |
| Presentación |
|
| |
|
|
| |
|
A notoria discrepancia no seo das máis altas instancias
engade maior polarización á xa de por si incerta crise venezolana. O pasado luns 15 de marzo, a Sala
Electoral do Tribunal Supremo de Justicia (TSJ) fixo pública a decisión de validar as case 800.000
firmas que dúas semanas antes atopara defectuosas o Consejo Nacional Electoral (CNE), e que debían
ser sometidas a revisión dos firmantes a partir do xoves 18 ata o luns 22 de marzo. Esas firmas resultan
imprescindibles para a oposición no seu afán por celebrar un Referendo revogatorio contra o presidente
Hugo Chávez, propósito para o que necesitarían 2,5 millóns de firmas, o 20% do censo
electoral.
Inmediatamente, dende o goberno de Chávez comezaron a activarse as estratexias legais necesarias, co seu
respectivo cruce de palabras, para frear a posibilidade de que o Tribunal Supremo valide completamente as firmas
e preme ao CNE para a celebración do Revogatorio. O presidente do CNE, Jorge Rodríguez, manifestaba
ao día seguinte que o ente electoral soamente obedecería unha decisión emanada da Sala Constitucional
do TSJ, en aras de preservar a autonomía do órgano electoral. Pola súa banda, o vicepresidente
da República, José Vicente Rangel, cargou contra os maxistrados que aceptaron a validación
de firmas acusándoos de cometer un “burdo e ilegal golpe electoral”.
Na véspera da revisión das planillas que conteñen as firmas necesarias para convocar o revogatorio
e tras un breve período de calma despois dos violentos enfrontamentos na rúa ocorridos entre o 27
de febreiro e o 4 de marzo, os ánimos políticos volveron a caldearse. Chávez ordenou unha
agresiva estratexia na rúa para presionar ao TSJ a fin de que non valide as firmas. A oposición agrupada
na Coordinadora Democrática sigue presionando e enviando peticións ao TSJ para que, á súa
vez, presione ao CNE e aprobe a convocatoria do referendo. O órgano electoral introduciu un recurso de controversia
contra a decisión da sala do TSJ mentres agarda a revisión das planillas antes de emitir a decisión,
a todas luces imaxinable como contraria aos desexos da oposición. Neste aspecto, o goberno de Chávez
parece ter ganado a batalla, a tenor dos seus exitosos esforzos por retrasar a celebración do referendo,
da debilidade política da Coordinadora Democrática e da compracencia da maioría dos integrantes
do CNE cos desexos do presidente Chávez.
O Centro Carter e a delegación da OEA, garantes do proceso que podería levar ao revogatorio, instaron
á oposición a que non levara a cabo a manifestación prevista para o venres 19, por temor a
que a violencia política rebrote novamente nas rúas. O efecto dos enfrontamentos de hai dúas
semanas, que deixaron 11 mortos, centos de feridos e 350 detidos a nivel nacional, sigue xerando polémicas,
xa que Amnistía Internacional e Human Rights Watch, así como a propia OEA, acusaron ao goberno de
Chávez de practicar unha planificada represión contra a oposición así como detencións
contra os seus líderes. O último exemplo neste sentido foi a detención do alcalde do municipio
capitalino de Baruta, Henrique Capriles Radonski, pertencente ao partido opositor Primero Justicia, por cargos
de violación de compromisos internacionais e abuso de poder durante o asedio á embaixada de Cuba
o 12 de abril de 2002, horas despois da breve caída de Hugo Chávez.
De igual modo, desde Brasil, Arxentina e EEUU son cada vez máis intensas as voces que instan a Chávez
e a oposición a atopar unha solución do conflicto venezolano polas vías constitucionais, cunha
sutil presión a Chávez para que permita a celebración do Referendo. En canto ás relacións
entre Caracas e Washington, os ataques proferidos por Chávez contra membros da administración Bush
e o propio presidente estadounidense non menguaron nas últimas semanas. Incluso unha nova controversia rexional
comezou a activarse co ofrecemento de asilo ao deposto presidente haitiano Jean Bertrand Aristide, quen nestes
momentos se atopa en Xamaica. Chávez apoia a acusación de Aristide de que foi “secuestrado pola CIA”
para forzar o seu exilio.
En tanto se agarda a decisión sobre a definitiva validación das firmas, ambos bandos parecen medir
as súas últimas forzas. Chávez completou practicamente o seu dominio das Forzas Armadas colocando
a oficiais leais nos postos do Alto Mando, mentres as de choque na rúa seguen a ser o principal temor da
oposición. Esta sigue pregándose á derradeira oportunidade que lle outorgaría a decisión
do TSJ e o CNE de convocar o Referendo, respaldada por organismos exteriores e unha situación rexional francamente
contraria a Chávez. Da mesma maneira, ambos bandos se esforzan nos preparativos políticios das eleccións
lexislativas e rexionales de agosto e decembro próximo, verdadeiro termómetro electoral de cara ás
presidenciais de decembro de 2006, outeando a posibilidade de que non se celebre o Referendo. Mentres tanto, a
situación do país sigue navegando polas turbias augas da incerteza e a inestabilidade. |
| |
|
|
| |
|
|
| Índice |
|
| |
|
|
| 1 |
|
“El acertijo
electoral”, por Manuel
Felipe Sierra, en El Nacional,
8 de marzo de 2004.
Hoy los hechos indican que la mayoría
del CNE cuenta con suficientes mecanismos legales y operativos para seguir alargando los lapsos y colocar el revocatorio
en un momento, donde éste pierda la esencia de la voluntad expresada por más de tres millones de
venezolanos. |
| |
|
|
| 2 |
|
“La
saga continúa”, Editorial de Diario 2001, 17 de marzo de 2004.
La Sala Electoral sí procedió
ajustada a Derecho y desconocerlo, pondría en duda que pueda haber elecciones democráticas en el
futuro en este país. |
| |
|
|
| 3 |
|
“EEUU
y Venezuela deben profundizar diálogo energético”,
en Entorno
Inteligente, 17 de marzo de 2004.
La creciente demanda de energía de
Estados Unidos y las fortalezas de Venezuela como proveedor seguro y confiable de hidrocarburos, imponen la necesidad
de profundizar el diálogo en materia energética entre ambas naciones”, destacó el viceministro
de Hidrocarburos y director de Petróleos de Venezuela (Pdvsa), Luis Vierma. |
| |
|
|
| 4 |
|
“Repairing
a Recall in Venezuela”, en The New York Times,
9 de marzo de 2004.
As long as Mr. Chávez continues to
abide by the rules of Venezuela's constitutional democracy, his opponents are obliged to do the same. They can
claim no popular or legal mandate for turning to unconstitutional methods, as they did in 2002. |
| |
|
|
| 5 |
|
“Coup
by Technicality”, en The Washington Post, 5 de marzo de 2004.
If Mr. Chavez continues to deny his people
a democratic vote, leaders from those nations must be prepared to invoke the Democracy Charter of the OAS and threaten
him with the isolation reserved for autocrats. |
| |
|
|
| 6 |
|
“Jonathan
Gurwitz: Don't let Chavez choke Venezuela's democracy”,
en San
Antonio Express, 17 de marzo de 2004.
It's time for the United States, the Organization
of American States and all nations that value freedom to stop soft-peddling Chavez's subversion of democracy in
Venezuela. If Chavez will not allow Venezuelans to exercise their constitutional right to hold a referendum, his
regime should face the diplomatic isolation and economic sanctions accorded other dictators, terrorist supporters
and rogue regimes. |
| |
|
|
| 7 |
|
“The
scenarios for rupture”, en El Universal, 9 de marzo de 2004.
Chávez' dilemma is this: He can turn
the revolution's cards and eliminate of the enemy, provoking a middle-term continental and worldwide reaction.
Or, else, he can extend the agony of formal democracy to continue enjoying the advantages of his position as legitimate
head of state. So far, Chávez has chosen the second option. |
| |
|
|
| 8 |
|
“Venezuela
bajo el volcán”, por Mario Vargas Llosa, en El País, Instituto Cultural Iberoamericano Mario Vargas Llosa, marzo de 2004.
Ese pueblo merece ser apoyado por todos
los demócratas del mundo entero. Porque el comandante Chávez, como ocurre siempre con las dictaduras,
no sólo es un enemigo de su propio pueblo, sino un peligro para sus vecinos y para todos los regímenes
democráticos del Continente, a quienes, por lo demás, ya ha comenzado a hostilizar, tratando de desestabilizarlos. |
| |
|
|
| 9 |
|
“Venezuela:
The Next Cuba”, por Mario Crespo,
en FrontPageMagazine.com, 3 de marzo de 2004.
Meanwhile, Chavez has purged and is reorganizing
the Venezuelan military, making it personally loyal to him. Thousands of Cuban “teachers, doctors and sports trainers”
also have flooded Venezuela. Their real job is to indoctrinate and train fanatically pro-Chavez paramilitary groups
known as “Bolivarian Circles” that are part ofa new 100,000-person People’s Reserve militia recruited from Venezuela’s
poorest classes. These groups provide alternative armed cadres outside regular military channels loyal to Chavez. |
| |
|
|
| 10 |
|
“Venezuelan
Opposition Attempts to Induce a Breakdown of Institutions”,
en Venezuelanalysis.com, 16 de marzo de 2004.
News outlets have announced that the Venezuelan
Supreme Court declared valid sufficient signatures to proceed with a Recall Referendum on President Chávez’s
mandate. The opposition has been setting off fireworks all night and celebrating this critical decision, which
allows them to apparently achieve their hard-fought goal of attempting to remove President Chávez from his
democratically elected office prematurely. Were the story to end here, a date for a referendum would be set and
the opposition’s propaganda machine would start cranking. |
| |
|
|
| 11 |
|
“Oposición
"made in Washington"”, en Granma, 9 de marzo de 2004.
Desde hace algunas semanas, Chávez
ha reiterado acusaciones contra la Casa Blanca y en particular contra las conspiraciones del ultraderechista Roger
Noriega. Con llamados a la comunidad mundial, Chávez dejó clara la voluntad de su Gobierno de no
permitir nuevas alteraciones del orden que en su opinión son de factura "made in Washington",
ante lo cual reiteró, "ya se sabrá qué hacer, pues en Venezuela no ocurrirá lo
de Haití". |
| |
|
|
| 12 |
|
“Onward
to Venezuela?”, en Counterpuch, 6 de marzo de 2004.
But what really rankles Bush and Big Oil
is the fact their CIA-engineered coup d'etat on April 12, 2002 did not stick. Unlike the seemingly effortless removal
of Jean-Bertrand Aristide in Haiti, getting rid of Chavez will not be easy. |
| |
|
|
| 13 |
|
“Hugo
Chavez Accuses US of Spending Over $1 Million To Help Oust Him”,
en DemocracyNow, 4 de marzo de 2004.
In the summer of 2002, the State Department's
Inspector General's office also released a report that determined the National Endowment for Democracy or the U.S.
government did not nothing to encourage the coup. But the report did state the NED, the Pentagon and other US assistance
programs "provided training, institution building and other support to individuals and organizations understood
to be actively involved in the brief ouster of the Chavez government". |
| |
|
|
| 14 |
|
“Regime
Change Or bust”, en The Economist, 13 de marzo de 2004.
Quite aprat from the welfare of Venezuela,
George Bush's administration has plenty of reasons for wanting to see the back of Mr Chávez. He is implacably
opposed to the Free-Trade Area of the Americas, and to Plan Colombia, the campaign to defeat guerrillas and drug-traffiking
in Venezuela´s neighbour –two of America's most cherished regional iniciatives. |
| |
|
|
| 15 |
|
“Venezuela:
Chavez To Have Last Laugh Over Referendum?”,
en Stratfor, 8 de marzo de 2004.
If the CNE is neither credible nor transparent,
then its ruling does not matter. Since about 70 percent of the Venezuelan electorate is determined to oust Chavez
and about 30 percent are equally determined to keep him, Venezuela's political turmoil could persist for several
years. Moreover, Chavez controls the armed forces and also is believed to have armed thousands of civilian supporters
–but some extremist anti-Chavez groups such as Bandera Roja also have weapons. Neither side is likely to roll over
and admit defeat. |
| |
|
|
| 16 |
|
“BBO
Weekly Report”, en Venezuelatoday.net, 12 de marzo de 2004.
While the worlf media began carrying the
news, calm returned to the streets of Caracas just as President Chavez addresed the diplomatics corps to explain
to them that, once again, the violent outbreak of the previus week was all the opposition´s fault. |
|