| |
| Presentación |
|
| |
|
|
| |
|
As celebracións do segundo centenario da independencia de
Haití, a primeira república negra de América, serviron para lle dar renda solta á protesta
política e social en esixencia de dimisión do presidente, Jean Bertrand Aristide. Tal coma acostuma
suceder en países que concentran gran parte dos males do mundo –dictadura, pobreza, enfermidade, analfabetismo-,
a reivindicación tomou pronto un carácter violento por ambas partes, como violenta e penosa é
a propia historia desa independencia. As protestas, que comezaron o pasado setembro, acadan arestora o nivel de
pequena guerra civil no norte do país, onde actúa o que fora progobernamental Exército Caníbal,
agora na oposición porque cre que Aristide ordenou o asasinato do seu xefe. O Grupo está agrupado
na chamada Fronte de Resistencia Revolucionaria (FRR), unha sorte de brazo armado da nutrida oposición mobilizada
dende setembro.
Elixido en 1990, trala era dos Duvalier, derrocado por un cuartelazo ó seguinte ano, e “restablecido” en
1994 pola intervención militar dos EEUU, Aristide gañou pouco a pouco o fastío do seu pobo,
e unha coalición de 184 partidos, sindicatos e grupos civís esixe agora a súa renuncia. A
impresión dos observadores é que a oposición non ten moito interese na solución negociada
proposta pola Comunidade de Países do Caribe (CARICOM), aceptada, en principio por Aristide: excarceramento
de opositores, desarme das bandas oficialistas e liberdade de manifestación. Pero os mesmos analistas tamén
aseguran que o seu relevo nada asegura, porque na alianza opositora conviven demócratas, non demócratas
e, agora, mesmo caníbales.
Hai 200 anos, a xa paupérrima Haití tivo que merca-la súa liberdade a Francia a un prezo que
agora pretende recuperar cos debidos intereses: 17.500 millóns de euros. O asunto copa as enquisas dos xornais.
Pregúntanse tamén se é compatible se-lo país máis pobre do continente (80% da
poboación baixo o nivel da pobreza, 5% portadores da SIDA, e un dos maiores índices de mortandade
do mundo) con ter un goberno democrático. A oposición denuncia o empeoramento da situación
económica e a falla de diálogo político, crises ambas que agravan a traxedia haitiana e dificultan
a recuperación da normalidade. |
| |
|
|
| |
|
|
| Índice |
|
| |
|
|
| 1 |
|
“Clamor
popular contra Aristide”, en El Periódico de Catalunya, 9 de febreiro de 2004.
Los muertos se cuentan por decenas y las
manifestaciones, cada vez más violentas, de los estudiantes y las clases populares para exigir un “verdadero
régimen democrático”, parecen impotentes frente a un sistema dominado por el bandidaje político
y el despotismo de un presidente que pasó de ser “el cura de los pobres” a convertirse en “dictador”. |
| |
|
|
| 2 |
|
“Claves:
conflicto en Haití”, en BBCMundo.com, 6 de febreiro de 2004.
La oposición al gobierno de Haití
espera llamar la atención de la comunidad internacional cuando se cumple el bicentenario de la independencia
del país para que apoyen la sustitución del régimen de Aristide, pues no reconocen su victoria
electoral de 2000. Temen que Aristide vaya a suspender o a hacer trampa en las elecciones legislativas de 2004
y que quiera presentarse a otra reelección en 2005. |
| |
|
|
| 3 |
|
“Caricom,
señal prometedora”, por Jean Pierre-Charles, en La Jornada,
9 de febreiro de 2004.
Hoy en día, la Caricom podría
estar llamada a ejercer un papel similar al que en su día desempeñó el Grupo Contadora (Costa
Rica, México, Panamá y Colombia) para la solución de los conflictos armados de El Salvador,
Nicaragua y Guatemala a finales de los años 80; una iniciativa regional que alentó a otros países
(como las naciones escandinavas, Canadá y otras) a involucrarse en la gran empresa de pacificación
para América Central y para el desarrollo económico y social de la zona. |
| |
|
|
| 4 |
|
“Le Caricom
sous le dictée de Washington?”, en Haïti
Progress, 4 de febreiro de 2004.
Pour enfoncer le clou, le texte se termine
sur cette injonction: «… aux yeux de la Caricom le Président sera tenu responsable de tout manquement
à ses engagements. En cas de manquement la Caricom aura à envisager les suites appropriées
à la fois en ce qui concerne la Caricom et au sein de l'OEA sur le sujet de l'imposition de sanctions».
Et tant qu'à parler de l'OEA, pourquoi ne pas citer une fois pour toutes Washington? |
| |
|
|
| 5 |
|
“Sórdido
proteccionismo de EEUU”, en The Miami Herald, 9 de febreiro de 2004.
Esa política proteccionista también
fomenta la miseria en las islas del Caribe y en América Central, lo mismo que el antiamericanismo en Brasil,
productor mundial número 1 de azúcar. El caso de Haití es dantesco. La administración
Clinton reimpuso por la fuerza al corrupto presidente Jean-Bertrand Aristide y Washington no permite la importación
de azúcar haitiana, uno de los pocos productos en que esa pobre nación goza de claras ventajas comparativas. |
| |
|
|
| 6 |
|
“Aristide's
Brutal Tactics Further Inflame Haitian”,
en The
Wall Street Journal, 23 de xaneiro de
2004.
Even Democratic Congressman Charles Rangel,
a prominent member of Washington's Congressional Black Caucus, seems to have lost the faith in Mr. Aristide he
once had. Mr. Rangel's chief of staff, George Dalley, told the newspaper The Hill that his boss had met with Mr.
Aristide to let him "know that his support in Washington was deteriorating due to continuing reports of problems,
corruption and drug trafficking. He also said, "Charlie was disappointed, because despite feeling in each
occasion that he was heard by Aristide, he increasingly thought it was a futile effort to change the course of
President Aristide". |
| |
|
|
| 7 |
|
“Blood
on the streets”, en The Economist, 17 de xaneiro de 2004.
The strets clashes alone seem unlikely to
dislodge him. One observer likens the protests to boody-blows in a boxing match: Mr. Aristide has been bloodied,
but it´s still not clear if or when a knock-out punch might come. |
| |
|
|
| 8 |
|
“Haití:
Crisis en la primera república negra del mundo”,
de Liberación, en Cáritas
Panamá, 25 de enero de 2004.
La oposición por su parte, nucleados
en el llamado Grupo de los 184 (por el número de organizaciones que lo integran, desde la derecha hasta
algunos sectores de izquierda), acusan al gobierno de haber hecho fraude en las elecciones legislativas del 2000.
En una declaración a fines del pasado año, declararon que el gobierno "está fuera de
la ley" y amenazaron con no participar en las elecciones legislativas si Aristide sigue al frente del gobierno. |
| |
|
|
| 9 |
|
“Deux
stratégies, même chemin... Les prochains jours seront décisifs!”, en Haïti en Marche,
1º de febreiro de 2004.
Dans le cas où le président
haïtien renoncerait à ses engagements, a averti le PM de la Jamaïque, P.J. Patterson, ce sera
aussitôt la remise en question de l'appartenance d'Haïti à la Caricom, autrement dit l'exclusion
de l'organisation, "Aristide dès lors ne pourra plus compter sur la Caricom", a annoncé
Patterson. Et comme la Caricom agit en accord avec tous nos plus importants partenaires internationaux, c'est la
radiation définitive, Aristide mis au ban de la société internationale. |
| |
|
|
| 10 |
|
“Aristide's
failed promise”, por Robert I. Rotberg,
en The
Boston Globe, 12 de xaneiro de 2004.
Aristide controls the police (there is no
army) and paramilitary groups, but the police may defect to the opposition, as they have in times past. Then Aristide
will be forced from office after more large-scale civil disobedience. Much blood has already been spilled, and
still more can be predicted before Aristide is ousted. Many previous presidencies have ended in the same way. |
| |
|
|
| 11 |
|
“Haití,
retrato dun país desesperanzado”,
observatorio
de crisis da Fundación Cidob, 6
de febreiro de 2004.
La presencia de observadores de la ONU y
la Organización de Estados Americanos (OEA) y la cooperación de EEUU y la UE, entre otros, habían
conseguido algunos logros, como la reducción de violaciones de los derechos humanos o la creación
de la policía, pero el deterioro de la situación ha provocado su retirada dejando a Haití
abandonada a su suerte por la comunidad internacional y privándole de las más que necesarias ayudas
externas. Haití no existe para el resto del mundo. Pero sus habitantes sufren la pobreza, el Sida y las
laceraciones. |
| |
|
|
| 12 |
|
“El
tercer acto del drama en Haití”,
en El País, 8 de febreiro de 2004.
El presidente, sin embargo, prosperó,
según el empresario y dirigente opositor André Apaid: “Es millonario y vive como un millonario”.
Cosas de los políticos porque la vida no cambia para los cientos de miles de vendedores ambulantes, que
producen cerca del 50% del PIB. |
|