Actualidade Exterior / nº 122-03/2004 de 2 de febreiro Volver ó índice
A reforma iraniana na encrucillada
 
 
Presentación

     
    O presidente Mohamed Jatamí e o máximo representante do Parlamento, Mehdi Karubi, acusaron ó Consello de Gardiáns de atentar contra a democracia en Irán tralo seu veto a 3.605 candidaturas (incluídas ás de 82 deputados próximos a Jatamí) presentadas nas listas para as eleccións lexislativas do vindeiro 20 de febreiro. “O seu veto dana o sistema democrático e relixioso iraniano”, afirmaron Jatamí e Karubi, referíndose ó sistema establecido en Irán dende o triunfo da Revolución Islámica en 1979. Un sistema teocrático, porque o xefe do Estado é un aiatolá, unha autoridade relixiosa dos chiítas musulmáns (Alí Jamenei, dende 1989), coa aparencia dun sistema democrático, xa que existe un Goberno electo, dirixido polo reformista Jatamí dende 1997. A súa reelección en 2000 ratificou os desexos da poboación de que se levasen a cabo as reformas prometidas, acordadas tamén por un Parlamento de maioría reformista. Sen embargo, os 12 cregos que forman o Consello de Gardiáns da Constitución, con funcións que exceden con moito ás dun Tribunal Constitucional, devolveron tódolos proxectos de lei do programa reformista, constituíndose no máis importante bastión do clero ultraconservador para se perpetuar no poder.

Coa súa actitude, os Gardiáns pretenden asegurarse 190 dos 290 escanos do Parlamento. De quedar así as cousas, a decisión do Consello favorecería á Asociación dos Combatentes Relixiosos (ACR), nacida dunha escisión da corrente conservadora relixiosa “Asociación do Clero Combatente” e integrada por relixiosos reformistas moderados, “respectuosos” ós ollos dos Gardiáns, que consideran “radical” á Fronte pola Participación de Jatamí. Para a maioría reformista, trátase dunha tentativa de golpe de estado que deixa entrever o desexo dos cregos de retomar tódolos mecanismos do poder, algo que o Parlamento pretendeu evitar coa reforma urxente da lei electoral, rexeitada polo Consello por “contravi-la lei suprema”, a sharia. A inoperancia das institucións democráticas é respostada por Jatamí con victimismo e ameazas de demisión, o que ten axudado a incrementa-la certeza entre a poboación, de que o seu presidente adoece dunha alarmante falla de autoridade.

Electoralmente o desencanto tradúcese en abstención. Nas eleccións locais do pasado 2003, a abstención -que atinxiu preto do 42% dos electores-, déulle-la victoria os conservadores nas 10 primeiras cidades (incluída Teherán). Para os comicios de febreiro, as sondaxes máis optimistas calculan unha abstención do 70%.

Sen embargo, non son as loitas internas o único problema que afronta Irán. Javier Solana, Alto Representante da Política Exterior da UE, considerou que o regreso dos ultraconservadores ó poder tornaría difícil o diálogo coa Unión, pero, por outra banda, a Comisión Europea declarou en plena crise, o 25 de xaneiro, que apoiará a entrada –en calidade de observador- de Irán na Organización Mundial do Comercio (OMC). Excluído temporalmente do “Eixo do Mal” por George W. Bush, e en proceso de colaboración coa Axencia Internacional da Enerxía Atómica, é frecuente a aparición de novas xornalísticas que relacionan Irán con distintos grupos terroristas. Contemplado frecuentemente no espello iraquí, a ningúen escapa que, por distintas razóns, tamén este experimento dificilmente pode evitar o fracaso.
     
     
Índice

     
1   El falso reformismo de Irán”, por Nazanín Amirian, en El Periódico de Catalunya, 21 de xaneiro de 2004.

Además, los dignatarios de Irán ven que los europeos, excluidos de los beneficios económicos y estratégicos de la ocupación de Asia central --vía Afganistán-- y de Irak, están haciendo todo lo posible para impedir la caída de la teocracia (algo que podría significar la instalación de un Gobierno pronorteamericano) en este inmenso país productor de petróleo, situado en el enclave vital del estrecho de Ormuz.
     
2   Electoral Disputes Sign of Political Dynamism”, en Teheran Times, 15 de xaneiro de 2004.

The existence of disputes and controversies, despite the fact that the foreign media use them to promulgate disinformation and question the basic tenets of the system of the Islamic Republic of Iran, indicates that there is an avenue for people to express their views and criticism and to protest, which in turn is part of the criteria for political growth and dynamism in Iranian society.
     
3   A new form of Iran revolution”, en Gulf News, 21 de xaneiro de 2004.

Thus, with the burgeoning younger, educated population, there probably lies the reason for the agitation for increased democracy within the country. It is an agitation that is growing at grassroots level and it is from there that greater transformation can be made progressively upward, until the whole system could be changed and more democratic structures introduced.
     
4   Depoliticizing the Guardians”, en Middle East Times, 23 de xaneiro de 2004.

To achieve its political objective, the Guardians Council is using election laws to disqualify its opponents for not respecting Islam. But what does the charge of not respecting Islam mean? A case-by-case disqualification might be acceptable if an independent court determines on the basis of solid evidence that an applicant has violated what Iran’s constitution calls ‘the essentials of Islam’.
     
5   Reform vs Reality”, en The Washington Post, 23 de xaneiro de 2004.

It was a sort of Davos dream come true: The idea that, as Khatami argued, dialogue and rational debate could save the world from its troubles. The Iranian leader seemed like a man who had landed in the Swiss Alps in a time machine from the Age of Enlightenment: He decried the effects of overspecialization of knowledge; he spoke of the tension between the ideal and the possible and said that only reason and ethics could overcome such contradictions.
     
6   Opening shots in Iran's power struggle”, en BBC News, 14 de xaneiro de 2004.

The question is whether it really intends to go for broke and cripple the reformists in advance of the polls, or whether the pragmatic, moderate conservatives can persuade the leader and the GC that a compromise must be sought.
     
7   Arising in Iran”, en The Boston Globe, 17 de xaneiro de 2004.

Young Iranians are being inoculated against the lures of autocracy and extremism. The lesson has been painful, but they are learning to demand true democratic self-government. They have become partisans of civil and human rights and of Iran's opening up to a diverse world.
     
8   Crise en Iran”, Editorial de Le Monde, 16 de xaneiro de 2004.

Dans quelques semaines, la République islamique d'Iran célébrera son 25e anniversaire. Sans gloire. Car c'est un régime bloqué, un régime qui va mal et qui paraît plus que jamais incapable de répondre aux aspirations d'une population de 60 millions d'habitants, dont 70 % ont moins de 30 ans.
     
9   The Appearance of Change in Iran”, en The Washington Post, 15 de xaneiro de 2004.

That basic fact of Iranian daily life signals a fundamental shift in politics. The dramatic relaxation of the theocracy's strict official dress code is but the most visible aspect of a grudging yet steady expansion of what Iranians call "personal space." The term describes the realm of purely personal liberties that extends from holding hands in public to watching satellite television without fear of a police raid.
     
10   Tehran terrorfest”, por Amir Taheri, Iran-Press, 26 de xaneiro de 2004.

Nevertheless, it is clear that the Khomeinist regime is prepared to change aspects of its behaviour and even concede some tactical retreats to weather what many in Tehran call "the Bush storm". But the regime's strategy - aimed at driving America out of the Middle East, destroying Israel and replacing all Arab regimes with "truly Islamic" ones - remains unchanged.
     
11   Ayatollahs seek ways to blend religion with politics”, en The Finantial Times, 27 de xaneiro de 2004.

Taher Hashemi, a cleric and prominent newspaper columnist, said that Iraq should learn lessons from Iran's experiences. "Perhaps they can avoid some of the problems we have faced," he suggested. "The fact we have a reform movement means that there have been failures. It is unfair, for example, that a group of 12 [the Guardian Council] can reject laws ratified by parliament."
     
12   There is cynism in iran, but the civil society will recover”, por Sanam Vakil, en, Iran Online, 22 de xaneiro de 2004.

A conservative victory and unified government could also provide a solid opening for engagement with the United States. Khatami was allowed to pursue a policy of detente and dialogue that restored Iran’s reputation with the European Union (EU) and the Arab world, but little progress has been made with the US. With no domestic reformist threat on the horizon, the conservatives may choose to pursue a policy of engagement with Washington, even compromising on such issues as weapons of mass destruction, terrorism, Israel and human rights.
     
13   Their last chance?”, en The Economist, 17 de xaneiro de 2004.

Whatever the outcome, Mr Khatami and parliament, supported by a few newspapers, are all that prevent conservative institutions from taking an ever stronger grip on the country. This is why the sit-in in Tehran, viewed with indifference by most Iranians, is so important.
     
14   El Irán de Jamenei”, por Antonio Elorza, en El País, 15 de xaneiro de 2004.

Jatamí habla de libertad en el marco de una “democracia religiosa”, pero hasta esta crisis soportó una y otra vez las imposiciones del Guia. En las últimas mobilizaciobnes contra el régimen, del pasado mes de junio, los jóvenes pedían la dimisión de Jatamí y algunos coreaban “¡muerte a Jamenei!”, como antaño “¡muerte al Sha!”. La partida no ha terminado.
 
Volver ó índice

Volver ó principio


Ir á páxina de inicio
Instituto Galego de Análise e
Documentación Internacional
www.igadi.org

ÚLTIMA REVISIÓN: 01/02/2004
Fernando Pol