Actualidade Exterior / nº 112-19/2003 de 15 de setembro Volver ó índice
Kirchner perante o FMI
 
 
Presentación

     
    A actitude de Kirchner ante o Fondo Monetario Internacional (FMI) sorprendeu mesmo o propio ministro Lavagna, coñecido por amosar unha actitude mais negociadora cos representantes estadounidenses. Dende a Casa Rosada considerase que os funcionarios do Fondo “pretenden elabora-la axenda económica” do Goberno arxentino e frea-lo crecemento económico dos últimos meses. O malestar presidencial afondaría en catro reclamacións do FMI: a suxestión de que Arxentina cancele coas súas reservas de divisas os vencementos do 9 de setembro; a esixencia de eleva-lo superávit fiscal o vindeiro ano ó 3,5% do PIB; a presión para que Arxentina aumente as tarifas antes de que finalice o acordo de transición (a demanda do G-7), e a esixencia de que o Goberno outorgue as compensacións bancarias pola indexacións antes de pecha-lo acordo a longo prazo.

Non gusta na Arxentina que Alemaña e Francia –en problemas co Pacto de Estabilidade- reclamen á UE unha maior marxe no déficit fiscal para “lle dar prioridade ó crecemento e ó emprego” e logo lle neguen esta marxe o país austral. A lectura de Washington é distinta. Lémbrase que a actitude amosada por Kirchner na súa xira europea do pasado mes de xullo provocou certa inquedanza en sinalados sectores de varios países –entre eles España- moi presentes na economía arxentina. Neste caso, a polémica rematou con outra: a chamada á orde do presidente Bush, en canto Latinoamérica é asunto de interese especial para EEUU. Así, trala decisiva intervención de Roger Noriega, home forte dos EEUU para a zona, é vox populi que os estadounidenses auguraron o acordo final mediante unha carta de Bush a Kirchner. Solucionadas, en principio, as relacións Brasil-FMI, en EEUU existen sectores que frecuentan comparacións entre Kirchner, Ricardo Lagos e Chávez, e certos analistas temen que a ausencia do paraugas do FMI podería conducir a unha nova crise económica que contaxie a Brasil e conduza, efectivamente, a unhas posicións políticas semellantes ás de Venezuela.

Cómpre non subestimar a marxe de manobra do presidente Kirchner sobre os indicadores macroeconómicos do país. Na Arxentina, a participación do Estado na economía rolda o 15%, namentres na maioría dos países desenvolvidos oscila entre o 45 e 55%. A isto pódenselle sumar datos inmediatos: a débeda arxentina equivale ó PIB do país, preto de 135.000 millóns de dólares, e o seu servicio anual, de 20.000 millóns, absorbería o 75% dos ingresos por exportacións. Obxectivamente un nivel asumible estaría en torno ó 3% do PIB e o 20% das exportacións. A partir da actual situación, co prazo vencido e a poucos pasos de pechar un novo acordo, a clave pode residir en extrae-la política que resta entre “entrega-la soberanía nacional ós capitais estranxeiros” e “non paga-la débeda a costa da fame dos arxentinos”.
     
     
Índice

     
1   Cien días de Kirchner”, Opinion de El País, 8 de setembro de 2003.

Llega, por ello, la hora de ver cómo se conjugan sentido social, respeto a la legalidad económica internacional y castigo a los esbirros de la guerra sucia, todo lo que equivale a reinventar Argentina. Y eso llevará, aun si todo va bien, mucho más de 100 días.
     
2   Kirchner cumple 100 días de gestión”, Editorial de Crónica, 2 de setembro de 2003.

Kirchner impuso un sello propio de administración signado por el acercamiento a la gente -se ha mezclado en movilizaciones y no deja de saludar y firmar autógrafos a sus simpatizantes- y por el distanciamiento con el establishment local. "No me van a alejar de la gente, prefiero que me peguen las cámaras y tener los oídos en el pueblo y no en otro lado", subrayó ayer el primer mandatario en una visita a la ciudad de Junin, ratificando el estilo que ha elegido para gobernar.
     
3   Kirchner en buen camino”, por Andrés Gaudin, en Adital.

No obstante, asignaturas pendientes se encuentran en la política económica. El gobierno ha planteado la "reconstrucción de un capitalismo nacional" y generar una "distribución equitativa del ingreso favorable a las grandes mayorías empobrecidas", pero todavía no se perciben avances sustanciales en ese sentido.
     
4   El FMI en Argentina”, por Juan Guaudenzi, en Radio Netherland, 4 de setembro de 2003.

¿Ha sido reestablecido en Argentina un gobierno civil que dotado de todos los atributos identificados desde John Locke en adelante pueda ser considerado como tal? La respuesta surgirá en los próximos días, al término de las negociaciones contrarreloj que sostienen el equipo económico de Néstor Kirchner y el Fondo Monetario Internacional (FMI).
     
5   ¿Cuáles son las consecuencias de no pagarle al FMI?”, en Portafolio Personal, 9 de setembro de 2003.

En el muy corto plazo por lo tanto, no habrá consecuencias inmediatas sobre la coyuntura. Desde hace dos años Argentina se encuentra fuera de los mercados internacionales por lo que el incumplimiento con el FMI no provocará cambios en el status quo. Hoy el país funciona casi como una economía cerrada en la que el único canal con el exterior viene por el lado de las exportaciones, las cuales no corren peligro por el default.
     
6   Las incógnitas alrededor del acuerdo”, por Nestor Scibona, en La Nación, 7 de setembro de 2003.

Un previsible final de suspenso rodea al acuerdo entre la Argentina y el Fondo Monetario Internacional. Que hoy parece depender más de la decisión política de el gobierno de Estados Unidos, y de su relación con sus socios europeos, que de la postura combativa del presidente Néstor Kirchner en la negociación.
     
7   La decisión crucial de Kirchner”, por Eduardo van der Kooy, en Clarin, 7 de setembro de 2003.

Algunos escalones abajo se podrían recoger las explicaciones políticas del respaldo mantenido por Washington. Es cierto que el Gobierno no le hizo, en ese terreno, ningún ademán ostensible de favor, pero es verdad que Rafael Bielsa tramó con Colin Powell un programa de coincidencias en una cuestión neutral: la lucha contra el terrorismo.
     
8   Ubicar al FMI en su lugar”, en Página 12, 9 de setembro de 2003.

Por lo tanto, cae de madura la pregunta: en “un país en serio”, ¿puede el Fondo seguir teniendo la injerencia que actualmente tiene y que aparentemente va a seguir teniendo? En la negociación con el Fondo se acordarán, entre otros puntos, las metas del superávit fiscal primario para el 2004. Se está hablando de un superávit primario entre el 3,0 y el 4,5 por ciento del Producto. O sea, en el mejor de los casos, un superávit 20 por ciento mayor al del 2003.
     
9   Argentina: Cutting Bait With the IMF”, en Stratfor, 9 de setembro de 2003.

Argentine President Nestor Kirchner appears ready to finally cut ties with the International Monetary Fund and pursue a homegrown economic recovery. This might increase the risk to foreign businesses operating in Argentina, while inflicting even more damage on the IMF.
     
10   Los primeiros cien días del gobierno Kirchner”, por Alberto Arce, para Cidob, setembro de 2003.

Tras los primeros 100 días de Gobierno de Néstor Kirchner, el panorama argentino sigue resultando igual de complejo para el analista extranjero que durante el gobierno Duhalde. Existe un nuevo ambiente político, provocado y dirigido por el llamado “estilo K” que, si bien, está consiguiendo recuperar el crédito de la clase dirigente entre la población, sólo plantea soluciones a los problemas más crudos del país de modo superficial y provoca una paulatina y poco productiva polarización política.
     
11   Cien días”, por Hugo Presman, en Argenpress, 8 de setembro de 2003.

Néstor Kirchner no es la máscara de Lenin ni el regreso reencarnado de Perón. Es alguien que pretende un desarrollo capitalista con una fuerte presencia del Estado como planificador y controlador. En un país que carece de una verdadera burguesía nacional, el estado toma ese papel y garantiza un mercado interno por lo que requiere una redistribución de ingresos y por ende una sociedad menos injusta. Es posible que a medida que se cancelen o finalicen las concesiones haya un desplazamiento de los capitales europeos por los norteamericanos.
Volver ó índice

Volver ó principio


Ir á páxina de inicio
Instituto Galego de Análise e
Documentación Internacional
www.igadi.org

ÚLTIMA REVISIÓN: 11/09/2003
Fernando Pol